Ngoại trưởng Clinton phát biểu với Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh sau buổi họp
Nhà khách chính phủ
Hà Nội – Việt Nam
10-07-2012
Người dịch: Dương Lệ Chi
Bộ trưởng Ngoại giao Minh: (Nói tiếng Việt).
Ngoại trưởng Clinton:
Cảm ơn ông rất nhiều, Bộ trưởng Ngoại giao Minh, về sự đón tiếp nồng
nhiệt của ông hôm nay. Thật là tuyệt vời khi trở lại Việt Nam, và tôi
đánh giá cao cơ hội này để tái khẳng định quan hệ đối tác đang phát
triển và đôi bên cùng có lợi, giữa hai nước chúng ta.
Tôi thích thú khi nhớ lại chuyến thăm
đầu tiên của tôi đến đây hồi năm 2000, và đặc biệt đây là chuyến thăm
lần thứ ba của tôi trên cương vị ngoại trưởng, để thấy tất cả các thay
đổi và tiến bộ mà chúng ta cùng thực hiện với nhau. Chúng ta đang làm
tất cả mọi thứ, từ an ninh hàng hải và chống phổ biến [hạt nhân], cho
đến vấn đề y tế công cộng và cứu trợ thảm họa, thúc đẩy thương mại và
tăng trưởng kinh tế. Và dĩ nhiên, như Bộ trưởng và tôi đã thảo luận,
chúng tôi tiếp tục giải quyết các vấn đề quá khứ để lại, chẳng hạn như
chất độc da cam, bom mìn, cũng như tìm kiếm những người mất tích khi làm
nhiệm vụ.
Việt Nam đã
nổi lên như một lãnh đạo ở khu vực hạ lưu sông Mêkông và Đông Nam Á,
Hoa Kỳ và Việt Nam chia sẻ lợi ích chiến lược quan trọng. Khi Bộ trưởng
Ngoại giao và tôi đi đến Diễn đàn Khu vực ASEAN ở Phnom Penh, chúng tôi
sẽ có cơ hội tham gia với những người đồng nhiệm, [về các vấn đề] như
hội nhập khu vực, vấn đề biển Đông (nguyên văn: biển Hoa Nam), an ninh
mạng, Bắc Triều Tiên, và tương lai của Miến Điện.
Hoa Kỳ đánh giá rất cao sự đóng góp của
Việt Nam trong việc giải quyết các tranh chấp bằng con đường hợp tác,
ngoại giao, và giảm căng thẳng ở biển Đông và chúng tôi mong ASEAN đẩy
nhanh tiến độ với Trung Quốc về một quy tắc ứng xử hữu hiệu để bảo đảm
rằng, khi có những thách thức phát sinh, thì chúng bị chế ngự và giải
quyết một cách hòa bình, thông qua quá trình đồng thuận, phù hợp với các
nguyên tắc của luật pháp quốc tế đã được thiết lập.
Bộ trưởng Ngoại giao và tôi đã thảo luận
những vấn đề này và nhiều vấn đề khác, bao gồm sự quan tâm của chúng
tôi trong việc gia tăng các mối quan hệ văn hóa, giáo dục, và kinh tế.
Chúng tôi có một đoàn doanh nghiệp đi cùng chúng tôi trong chuyến đi
này, và tôi sẽ họp mặt với họ sau đó.
Tôi cũng sẽ giúp chào mừng kỷ niệm 20 sự
trở lại của Chương trình Fulbright ở Việt Nam. Gần 15.000 sinh viên
Việt Nam du học ở Hoa Kỳ hàng năm. Các sinh viên này đã trở về nước và
góp phần phát triển đất nước Việt Nam, và chúng tôi hy vọng rất nhiều
trong việc tăng cường các mối quan hệ hơn nữa bằng cách gửi các tình
nguyện viên của Tổ chức Hoà bình (Peace Corps) đến Việt Nam trong tương
lai không xa.
Khi tôi viếng thăm cùng với Phòng Thương
mại Hoa Kỳ và một số lãnh đạo doanh nghiệp Việt Nam và Mỹ, chúng tôi sẽ
tìm cách mở rộng thương mại và đầu tư. Khi Bộ trưởng và tôi thảo luận,
thương mại đã tăng từ thực tế là con số 0 hồi năm 1995 lên tới con số
hiện tại là hơn 22 tỉ đô la. Thật vậy, chỉ trong hai năm, từ năm 2010
đến nay, thương mại đã gia tăng hơn 40%.
Cho nên chúng tôi đang làm việc để mở
rộng thương mại, thông qua thỏa thuận thương mại mới trong khu vực, có
ảnh hưởng sâu rộng, được gọi là Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình Dương,
trong đó sẽ hạ thấp các rào cản thương mại, trong khi nâng cao tất cả
các tiêu chuẩn, từ điều kiện lao động cho đến bảo vệ môi trường, đến
quyền sở hữu trí tuệ. Cả hai nước chúng ta sẽ được hưởng lợi. Thật vậy,
các kinh tế gia hy vọng rằng Việt Nam sẽ là một trong những quốc gia
được hưởng lợi nhiều nhất khi tham gia Quan hệ Đối tác xuyên Thái Bình
Dương. Và chúng tôi hy vọng sẽ hoàn tất thỏa thuận này vào cuối năm nay
Nâng cao các tiêu chuẩn thì rất quan
trọng, bởi vì nếu Việt Nam tiếp tục phát triển và chuyển sang một nền
kinh tế kinh doanh sáng tạo cho thế kỷ 21, sẽ có nhiều không gian được
tạo ra cho tự do trao đổi ý tưởng, tăng cường pháp trị và tôn trọng các
quyền phổ quát của tất cả các công nhân, gồm cả quyền thành lập và tham
gia công đoàn.
Tôi muốn nhấn mạnh điều mà hôm qua tôi
đã nói ở Mông Cổ. Tôi biết có một số người lập luận rằng, phát triển
kinh tế cần phải đặt tăng trưởng kinh tế lên hàng đầu, còn lo nghĩ về
cải cách chính trị và dân chủ thì hãy để sau, nhưng đó là một kiểu mặc
cả thiển cận. Dân chủ và thịnh vượng đi đôi với nhau, cải cách chính trị
và tăng trưởng kinh tế liên quan với nhau, và Hoa Kỳ mong muốn hỗ trợ
sự phát triển trong cả hai lĩnh vực này.
Cho nên tôi cũng lo ngại về vấn đề nhân
quyền, bao gồm việc tiếp tục giam giữ các nhà hoạt động, các luật sư và
các blogger phát biểu ý kiến ôn hòa. Đặc biệt, chúng tôi quan tâm về các
hạn chế tự do ngôn luận trên mạng, và phiên tòa sắp diễn ra để xử những người sáng lập [nhóm] được gọi là Câu Lạc bộ Nhà Tự do. Bộ trưởng Ngoại giao và tôi đã đồng ý tiếp tục nói chuyện thẳng thắn và tiếp tục mở rộng quan hệ đối tác.
Cho nên, một lần nữa, Bộ trưởng Minh,
cho tôi cảm ơn sự hiếu khách của ông và cảm ơn ông đã từ Cambodia trở về
để gặp tôi. Tôi đánh giá rất cao nỗ lực đó của ông, và chúng tôi mong
muốn tiếp tục hợp tác song phương và hợp tác trong khu vực [với Việt
Nam].
Người điều khiển: (Nói tiếng Việt).
Hỏi: (Bằng tiếng Việt).
Bộ trưởng Minh: (Nói tiếng Việt).
Người điều khiển: (Nói tiếng Việt).
Câu hỏi: Cám ơn bà rất
nhiều. Bà Ngoại trưởng, tòa án tối cao Ai Cập và các tướng lĩnh cao cấp ở
đó đã bác bỏ lời kêu gọi tái triệu tập quốc hội của Tổng thống Morsi,
và điều đó sẽ đặt họ vào một cuộc xung đột trực tiếp. Bà nghĩ, điều này
sẽ ảnh hưởng như thế nào đối với sự ổn định chính trị ở Ai Cập? Bà có
xem đó như là một vấn đề thu tóm quyền lực hay là sự bảo vệ nền dân chủ?
Ngoại trưởng Clinton:
Vâng, trước tiên, tôi nghĩ những gì đang xảy ra trong bối cảnh hiện nay
thì rất quan trọng. Có một cuộc cách mạng khá yên bình, một cuộc bầu cử
cạnh tranh, và bây giờ có một cuộc bầu cử tổng thống, rất lâu mới có
cuộc bầu cử đầu tiên trong lịch sử ở Ai Cập, và Hoa Kỳ vẫn cam kết làm
việc với Ai Cập, với chính quyền và xã hội dân sự để hỗ trợ nước này
trong việc hoàn thành quá trình chuyển đổi qua dân chủ, đặc biệt, đối
phó với rất nhiều vấn đề khó khăn về an ninh và kinh tế mà chính phủ mới
sẽ phải đối mặt. Nhưng tôi nghĩ, điều quan trọng là nhấn mạnh rằng, dân
chủ không phải chỉ là các cuộc bầu cử, mà là việc tạo ra một cuộc đối
thoại chính trị toàn diện, đầy hứng thú, lắng nghe các xã hội dân sự, có
quan hệ tốt đẹp giữa các quan chức dân sự và các quan chức quân sự, nơi
mà mỗi nhóm người làm việc để phục vụ cho lợi ích của công dân, và dân
chủ thực sự là việc trao quyền cho công dân của mình để xác định hướng
đi của đất nước.
Và tôi cũng nhận thấy rằng thay đổi thì
khó khăn. Thay đổi sẽ không xảy ra cách nhanh. Chúng tôi thấy, trong vài
ngày qua có rất nhiều việc ở Ai Cập đang đi về phía trước để giữ cho
quá trình chuyển tiếp này đi đúng hướng, và chúng tôi mong rằng có sự
đối thoại chuyên sâu giữa tất cả các bên có liên quan để bảo đảm rằng,
có một con đường rõ ràng để họ đi theo và những người dân Ai Cập được
hưởng những gì mà họ mong đợi khi xuống đường và những gì họ đã bầu
chọn, là một chính phủ hoàn toàn được bầu, ra quyết định cho đất nước để
đi về phía trước. Và Hoa Kỳ là một đối tác với Ai Cập trong một thời
gian dài. Chúng tôi muốn tiếp tục làm việc với họ để thúc đẩy sự ổn định
trong khu vực, ngăn ngừa xung đột, cố gắng bảo vệ lợi ích chung trong
khu vực. Mối quan hệ với Ai Cập thì quan trọng đối với chúng tôi. Nó
cũng quan trọng đối với các nước láng giềng của Ai Cập.
Cho nên tôi mong được gặp và nói chuyện
với Tổng thống Morsi và các quan chức hàng đầu khác của Ai Cập, cùng với
những người đại diện từ một bộ phận rộng lớn của xã hội Ai Cập khi tôi
tới Ai Cập cuối tuần này, để lắng nghe các quan điểm của họ. Tuy nhiên,
chúng tôi yêu cầu đối thoại và một nỗ lực phối hợp tất cả các nhóm để cố
gắng đối phó với những vấn đề có thể hiểu được, nhưng phải được giải
quyết để tránh bất kỳ trở ngại nào có thể làm hỏng quá trình chuyển đổi
đang diễn ra.
Người điều khiển: (Nói tiếng Việt).
Hỏi: (Bằng tiếng Việt).
Người điều khiển: Câu hỏi đó dành cho bà.
Ngoại trưởng Clinton:
Dành cho tôi à? (Cười). Xin lỗi, tôi đã không nhận ra. Như chúng tôi
thảo luận, tôi đã làm việc rất nhiều để bảo đảm rằng Hoa Kỳ đang giải
quyết vấn đề chất độc da cam. Đó là một vấn đề quá khứ để lại mà chúng
tôi vẫn quan tâm, và chúng tôi đã gia tăng cam kết tài chính của chúng
tôi để giải quyết vấn đề đó. Bộ trưởng [Minh] và tôi đã thảo luận ý kiến
về một kế hoạch dài hạn để chúng tôi không chỉ xem xét mỗi năm, mà nhìn
vào tương lai để cố gắng xác định các bước mà cả hai nước có thể thực
hiện. Bộ trưởng cũng đã đề cập đến ý kiến đưa thành phần tư nhân tham
gia vào nỗ lực khắc phục hậu quả, và chúng tôi chắc chắn sẽ khảo sát ý
kiến đó khi phần thảo luận này diễn ra.
Liên quan đến vấn đề những người mất
tích khi làm nhiệm vụ, Hoa Kỳ rất cảm kích sự hợp tác của Việt Nam hơn
hai thập kỷ qua, trong nỗ lực giải quyết các quân nhân Hoa Kỳ mất tích.
Thật ra, chúng tôi bắt đầu nỗ lực đó trước khi chúng tôi chính thức
thiết lập quan hệ ngoại giao hồi năm 1995. Khi tôi cùng với chồng tôi
đến thăm [Việt Nam] năm 2000, khi ông ấy còn làm tổng thống, chúng tôi
đã thấy công việc mà các đội Mỹ-Việt cùng thực hiện chung, và tôi vô
cùng xúc động về điều đó. Và chúng tôi muốn tiếp tục công việc đó. Đó là
công việc mà chúng tôi tin tưởng mạnh mẽ. Thông qua những nỗ lực này,
chúng tôi đã xác định được và đưa về nước gần 700 người Mỹ. Nhưng vẫn
còn gần 1.300 quân nhân mất tích, và khi Bộ trưởng [Quốc phòng] Panetta
đến đây, Việt Nam đã thông báo sẽ mở các khu vực mà trước đây bị hạn
chế, và chúng tôi rất cảm kích về điều này. Chúng tôi cũng muốn làm
nhiều hơn nữa để giúp Việt Nam lấy lại những gì đã mất, có rất nhiều
điều để chúng tôi làm, và chúng tôi muốn tập trung làm tiếp những điều
đang làm khi có thể được.
Người điều khiển: (Nói tiếng Việt).
Câu hỏi: Cảm ơn bà,
thưa bà, tôi là Brad Klapper từ AP. Bà cũng sẽ đi Israel tuần tới và
trong một nỗ lực để thúc đẩy hòa bình. Cùng lúc, Thủ tướng Palestine –
Tổng thống Palestine đã chấp thuận khai quật cựu lãnh đạo Yasser Arafat,
trong lúc có các tuyên bố rằng ông ấy có thể đã bị Israel đầu độc.
Trong bầu không khí này, liệu có lợi cho bất kỳ tiến bộ hòa bình nào
không? Và nếu có tìm ra bất kỳ bằng chứng nào, hoặc thậm chí tạo thêm
nghi ngờ về cái chết của Arafat, sẽ có ý nghĩa gì cho những nỗ lực hòa
bình? Cảm ơn bà.
Ngoại trưởng Clinton:
Vâng, Bradley, tôi sẽ không trả lời câu hỏi nào liên quan đến các giả
thuyết. Không ai có thể tiên đoán điều gì có thể hoặc không thể xảy ra
về hành động như thế. Tôi sẽ đi đến Israel để thảo luận về một loạt các
vấn đề mà Israel, Hoa Kỳ, và các nước trong khu vực quan tâm sắc, và
chắc chắn các nỗ lực liên tục để tạo ra một môi trường thuận lợi cho quá
trình hòa bình đó. Nhưng đó không phải là vấn đề quan trọng duy nhất
trong chương trình nghị sự của chúng tôi. Tôi nghĩ rằng, chúng tôi sẽ
không trả lời các tin đồn hoặc các giả thuyết mà những người khác đang
thực hiện. Tôi sẽ chờ bất cứ cuộc điều tra nào được thực hiện. Nhưng tôi
cũng mong muốn tiếp tục đối thoại với người Palestine. Như ông biết,
tôi đã gặp Tổng thống Abbas ở Paris vài ngày trước. Tôi cũng mong gặp
các nhà lãnh đạo Palestine khác. Nên tôi nghĩ rằng, có một cuộc thảo
luận rộng rãi, quan trọng đối với chúng tôi, mà không có cách nào để
đoán trước kết quả của bất kỳ vấn đề cá nhân nào.
Người điều khiển: (Nói tiếng Việt).
Bộ trưởng Minh: Cám ơn bà.
Ngoại trưởng Clinton: Cảm ơn ông.
Nguồn: US Department of State
Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2012


