Thứ Bảy, ngày 07 tháng 1 năm 2012

Thư gởi Lèo cờ

Thư của Trưởng thôn Nguyễn Khoai Lang gửi ông Nguyễn Thanh Lèo, nguyên Phó giám đốc Sở GTVT tỉnh Sóc Trăng ( nay gọi là Lèo cờ), vì đánh cờ tướng thua bạc 22 tỉ mà phải ngồi phòng giam đợi ngày lãnh án
Năm hết tết đến, nhà nhà náo nức đón xuân, sao  lại vô đó hả Lèo? Đáng ra tầm này, với chức vụ  là Phó đốc Sở giao mà chưa thông ấy, đã bắt đầu thấy ô tô của mấy thằng nhóc doanh nghiệp xây dựng dừng ngoài ngõ. Đã nhìn thấy thằng Tư, thằng Năm, con bé Bảy, chị Tám, ông Chín mang quà tết tới nhà, trước nữa mừng tuổi ông bà tổ tiên, sau thì cảm tạ Lèo năm qua đã cho tui làm đoạn đường này, xây chỗ cống kia, công ty tui giàu có thì chưa nhưng món quà tết lì xì cuối năm của các đơn vị cũng đủ cho Lèo Phó đốc Sở đánh thêm dăm ba ván cờ gọi là khai xuân mới.
Lèo ơi Lèo.
Tui chỉ là trưởng thôn, chạy vạy Lèo mãi có con đường dự án bêtông đi qua thôn, vậy mà nhẩm tới nhẩm lui, con đường dài có hai cây số mà Lèo cũng tìm cách này cách kia xẻo mất đồng tiền ngang giá cả trăm mét. Thì thử hỏi, trong cả tỉnh này, Lèo xẻo được bao nhiêu cây số ki lô mét hả Lèo. Xẻo nhiều thì tiền nhiều. Tiền nhiều tức là quá nhiều tiền. Mà như ông bà đã nói, nhiều tiền thì hay nổi cơn điên. Sếp nọ sếp kia nhiều tiền thì bao chân dài, lấy vợ bé, sao Lèo không học mà lại học món cờ để đến nông nỗi này hả Lèo?
Chỉ là trưởng thôn, nhưng tui cũng có đôi ba kinh nghiệm, nay viết thư nhắn với Lèo. Vụ này đừng có chạy gì hết Lèo ạ. Vì Lèo biết không, cái tội của Lèo không chỉ là cái tội vơ vét ních tiền đầy túi rồi cờ tướng cờ teo, đánh bạc đánh bèo, tiền tỉ tiền tèo, mà cái tội lớn nhất của Lèo là đã giương lên một lá cờ tiêu về cuộc sống của các sếp, về cái suy đồi và hư hỏng của những kẻ nắm quyền chức, về chứng cứ rành rành không cãi được là chức càng to thì càng giàu. Lèo mới phó đốc Sở thôi đã chơi chơi ván cờ tiền tỉ, thì dân cứ thế suy ra, suy ra, suy ra, xấu hổ các sếp quá Lèo ạ. Tội làm lộ việc giàu có hư hỏng của thế hệ sếp như Lèo mới là tội nặng Lèo nhá, Lèo nhá, Lèo nhá.
Nếu bình thường, công trình do Lèo làm chủ đầu tư mà thất thoát, mà hư hỏng, các sếp sẽ ra sức cứu Lèo. Nhưng tội này là tội mất mặt các sếp, thì đừng có nghĩ tới chú Bảy, anh Chín, chú Ba, chị Năm chi nữa hết, lần này lửa đổ thêm dầu Lèo ơi. Người ta sẽ nói, đấy, có mỗi thằng cha Lèo hư hỏng mà làm mất uy tín lãnh đạo thế đấy đồng bào ạ. Vì thế, chúng tôi sẽ đạp nó một cái án tù đủ cho nó tu thân tích đức tới khi về nhà râu tóc bạc phơ. Pháp luật nghiêm minh lắm. Ui giời ơi. Nghe báo chí đưa tin Lèo cứ đòi tự tử. Lèo đừng chết. Lèo chết nhiều sếp vui chứ không buồn. Nhân những ngày ngồi tạm giam, Lèo tranh thủ hồi ức lại nhé, rằng, còn những sếp nào hư hỏng như Lèo, kiếm chác giàu có như Lèo, cứ khai hết ra, khai hết cho có anh có em, có đồng có đội Lèo nhé.
Cuối cùng, bao nhiêu tên hay ho khác ví dụ như Nguyễn Anh Hùng, Trần Bất Khuất, Phạm Tiến Công sao không đặt, mà lại Lèo?
Hu hu
Bức ảnh này trưởng thôn Nguyễn Khoai Lang tặng Lèo năm mới: Lèo biết ai trong ảnh không? Đó là 2 nữ anh hùng trong đại đội pháo binh anh hùng Ngư Thủy nổi tiếng trong nước và quốc tế- Các chị đã từng bắn cháy tàu chiến Mỹ ngoài biển khơi trong những năm chiến tranh. Họ đã sống như vậy đấy Lèo ạ. Nếu không có hàng ngàn bàn tay nhân ái giúp đỡ làm nhà cho họ, thì cả đời họ chỉ có nước mắt và cát thôi, Lèo hiểu chứ?. Và tại lúc này, ở Sài Gòn, blogger Mai Thanh Hải đang cầm những đồng tiền ấm áp của mọi người góp lại để mua dép cho các cháu bé Dền Thàng, huyện Bát Xát, tỉnh Lào Cai kia kìa. Các cháu lạnh lắm, cực lắm, nghèo khổ lắm. Lèo và những thằng nào hư hỏng như Lèo hãy nhớ lấy.

Bỗng dưng tăng giá?

Nguyễn Công Trứ có một đôi câu đối Tết để đời: “Chiều ba mươi nợ hỏi tít mù, co cẳng đạp thằng bần ra cửa/ Sáng mồng một rượu say túy lúy, giang tay bồng ông Phúc vào nhà”.
Trẻ em nghèo rất mong có được chiếc áo mới, chiếc bánh chưng… để đón Tết.
Nghèo rớt mồng tơi nhưng vẫn lạc quan, đó là cái lạc quan do mùa xuân đưa lại. Người điều hành vĩ mô nào cũng phải chú ý đến “thiên thời, địa lợi, nhân hòa”.

Mùa xuân là của trời cho, là ân sủng của “thiên thời”, giúp người dân tạm quên năm cũ cực nhọc, “nợ hỏi tít mù” để hy vọng vào năm mới, đón hạnh phúc mới. Các nhà lãnh đạo quốc gia thường tìm cách đưa ra những chính sách để đón gió xuân, cơ hội khôi phục niềm tin, tình yêu cuộc sống, tình yêu đất nước và cảm hứng xã hội.

Mùa xuân vẫn còn đó, vẫn đang đến đó. Nhưng người dân ngơ ngác đón nhận không phải cánh én báo tin vui, mà là những hóa đơn sắp phải thanh toán, khi giá điện tăng 5%, giá nước tăng 10%, chiếc xe máy cà tàng vốn đã không có tiền chữa cho tử tế sắp phải đóng tiền triệu mới được chạy; nhiều tập đoàn, công ty nhà nước tuyên bố sẽ không có thưởng Tết, không có tháng lương 13 vì thua lỗ, viện phí chữa bệnh tăng vào năm tới… Người dân không đọc văn kiện, thống kê kinh tế, thậm chí không có tiền mua báo, không thời gian xem tivi. Người dân đo hy vọng và con số tăng trưởng qua giá cả và tiền chợ, tiền chữa bệnh, tiền học cho con.

Trước cái Tết Nhâm Thìn có thể thấy trước là khá chật vật vì hai năm lạm phát, giá mọi thứ chỉ có thăng thiên chứ không hạ xuống, sao người ta lại tiếp tục giội nước lạnh vào túi tiền của dân giữa mùa đông giá buốt, nhè vào những ngày đón xuân để tiếp tục tăng giá? Đành rằng kinh tế có những quy luật khắc nghiệt, không do ý trời cũng như lòng người. Nhưng sao lại tăng giá vào tháng củ mật giáp Tết? Sao lại không có tiền thưởng cho công nhân để mua vé tàu về quê, để mua cho con một chiếc áo mới?

Tập đoàn vốn nhà nước thua lỗ vì quản lý yếu kém, vì tham nhũng, vì những lý do chỉ có trời chứ mấy ông kiểm toán dù soi kính lúp lên hồ sơ, tài liệu cũng khó mà biết nổi trăm đường lắt léo của sổ sách. Công nhân đâu có làm ra lỗ? Lương của ngành điện, xăng dầu, khai khoáng cao hơn rất nhiều bình quân lương toàn xã hội. Vậy mà những ngành đó vẫn kêu lỗ. Tại sao người ta không nghĩ tới giảm lỗ bằng cách nâng cao hiệu quả quản lý, giảm người và chi phí gián tiếp, hạ lương những người điều hành kinh doanh, những kẻ chịu trách nhiệm chính, nếu không nói là duy nhất trong việc kinh doanh bị lỗ. Người ta đã làm một việc thiếu cân nhắc khi tuyên bố tăng giá đúng vào dịp Tết, chuyển cái dở, cái khó của mình, của nhóm mình lên vai xã hội.

Tổng giám đốc tập đoàn và cán bộ, nhân viên văn phòng lương tháng vài chục triệu, bổng lộc bời bời, không có thưởng Tết cũng chẳng sao. Trừ công nhân một số tập đoàn “con cưng” như điện lực, dầu khí, khai khoáng… hy vọng của công nhân đặt vào mùa xuân vì tiền thưởng (dù cũng chẳng nhiều nhặn gì) và tháng lương 13 là tất cả những gì họ có thể để dành được sau một năm vật lộn với công việc và lạm phát. Và không hiểu sao “bỗng dưng tăng giá” những mặt hàng thiết yếu có khả năng tạo ra hiệu ứng dây chuyền vào những ngày người nghèo có quyền hy vọng một năm mới tốt đẹp hơn. Phải chăng người ta đã quên rằng, lạm dụng tính chịu thương, chịu khó, thắt lưng buộc bụng của dân, tăng giá dịp Tết sẽ gây hậu quả tâm lý làm suy giảm nhân hòa, điều kiện đầu tiên cho phát triển.

Mùa xuân vẫn tới, vẫn cho ta hy vọng. Nhưng biết đến bao giờ người nghèo và người không giàu xứ ta, vốn chiếm tới bảy mươi, tám mươi phần trăm dân số có thể “co cẳng đạp thằng bần ra cửa” để “giang tay bồng ông Phúc vào nhà”?

Nguyễn Quang Thân
Theo Công Luận

Ba lần vị Đại sứ làm MC

Ông Vũ Hắc Bồng, nguyên Giám đốc 
Sở Ngoại vụ TPHCM.
Trong những năm mà báo chí đặt tên là “Đêm trước Đổi mới” đầy khó khăn và ấu trĩ.ở TP Hồ chí Minh nhiều chuyện “xé rào” tìm các mô hình kinh tế vượt khỏi cơ chế quan liêu bao cấp. Trong đối ngoại, vì thế mới có chuyện năng nổ kéo mời quốc tế đến với Việt Nam, nhà báo nào có tiếng nói mạnh mẽ với dư luận, các nhà kinh doanh lớn ở các châu lục đều được mời. Chính vì thế mà có một sự kiện lớn vào năm 1985 gây tiếng vang rộng lớn khắp thế giới: Lần đầu tiên sau chiến tranh, TP Hồ Chí Minh đón một đoàn doanh nghiệp Mỹ có tới 70 đại diện. Nếu tính cả phóng viên nước ngoài và khách Việt Nam nữa thì con số lên đến 120 người. Ông Phan Văn Khải (lúc đó là chủ tịch UBND TP), ông Mai Chí Thọ (phó bí thư Thành ủy) được bí thư Thành ủy Nguyễn Văn Linh đặc cách chỉ định đứng ra tiếp đón khách..Sở ngoại vụ lên chương trình đón tiếp và thiết kế các hoạt động cho khách trong một tuần. Đại sứ Vũ Hắc Bồng, giám đốc Sở ngoại vụ là trưởng ban tổ chức điều hành cuộc gặp mặt lớn diễn ra tại đại sảnh của UBNDTP, một tòa nhà cổ rất đẹp.
Ông Bồng nhớ lại: “Tôi được phân công làm MC. Người dịch là anh Lương Văn Lý, lúc đó là chuyên viên Sở Ngoại vụ, sau này thành một phó giám đốc rất giỏi nghiệp vụ và nhất là giỏi tiếng Anh-Pháp. Trong bối cảnh ấy, cả khách và chủ đều lạ lẫm nhau sau bao năm không gặp gỡ vì chiến tranh và cấm vận. Nhất là phía Mỹ, họ rất chập chững. Công việc chuẩn bị phải rất văn minh, lịch sự, đàng hoàng. Ủy ban lệnh phải tạo sự thoải mái từ xuất nhập cảnh, sân bay sạch sẽ, đón tiếp ân cần, khách sạn chu đáo, an ninh là việc của mình nhưng không được gây ấn tượng hiểu lầm..”
Cuộc gặp gỡ diễn ra buổi sáng. Giới thiệu ngắn gọn sao cho cả dịch chỉ mất 10 phút. Thế là khó lắm, vì ta xưa nay quen nói dài. Giới thiệu chủ tọa, khách mời, chú ý giới thiệu ông Nguyễn Xuân Oánh và bà luật sư Nguyễn Phước Đại, những trí thức Sài Gòn trước 1975. Sau đó là giành thì giờ cho khách tha hồ hỏi. Một điều đặc biệt đoàn doanh nhân nhưng câu hỏi về kinh tế thì ít mà về chính trị và hậu quả chiến tranh thì nhiều. Thắc mắc cả những chuyện như tại sao không giữ tên Sài Gòn. Phải lấy thí dụ như ở nước họ, cũng lấy tên Washington DC vậy. Những câu hỏi của họ, kiểu như: Các ngài giải quyết thế nào với hơn một triệu lính chế độ Sài Gòn cũ? Tại sao phải đưa đi cải tạo, như thế có phải là đi tù không? Các ngài cầm súng giỏi, làm kinh tế kém, sẽ xây dựng đất nước thế nào, các ngài làm gì để Việt Nam và Mỹ xích lại gần nhau, Việt Nam làm gì để hòa hợp hai miền Nam- Bắc. Toàn các vấn đề lớn và thời sự lúc đó.
Để tạo thêm sự thoải mái, sau phần trao đổi là tiệc chiêu đãi bàn tròn, 10 người một bàn,khách và chủ nhà xen kẽ để tiếp tục trao đổi chiều sâu tay đôi tay ba. Khách được khuyến khích muốn hỏi gì thêm thì hỏi. Ông Mai Chí Thọ, Phan Văn Khải và một số chuyên gia các lĩnh vực liên quan thay nhau trả lời. Phía chủ nhà Việt Nam cũng hỏi lại, để cuộc trao đổi không một chiều, buồn tẻ và cứng nhắc. Câu hỏi từ phía Việt Nam là: Các ngài cảm nhận và đánh giá thế nào về Việt Nam và TP Hồ Chí Minh, có khó khăn gì khi mở quan hệ với Vienam, các ngài có mong muốn và yêu cầu gì…
Tựu chung lại, khách rất ấn tượng về Thành phố 10 năm sau chiến tranh đang hồi sinh dù rất nhiều khó khăn. Có người dùng chữ “thần kỳ “(miracle). Điều họ còn thắc mắc là việc đối xử với người của chế độ cũ, vấn đề tập thể hóa và cải tạo XHCN.
Sau cuộc tiếp xúc, khách được mời thăm địa đạo Củ Chi lúc đó còn khá hoang sơ, gây ấn tượng rất lớn.
“Tôi còn nhớ trong bữa tiệc ở đại sảnh Ủy Ban Nhân Dân,” ông Bồng kể chuyện vui trong lúc thoải mái, “một khách Việt Nam nêu câu hỏi: trong đời, các ngài sợ gì nhất. Sợ bị phá sản, có người đáp ngay. Người khác: sợ nói dối. Sợ tuổi già. Một vị vui cười: sợ vợ nhất. Bất ngờ, một khách Mỹ bảo, ông sợ Nhà Trắng, Lầu Năm Góc nhất” vì họ nói khác, làm khác, cuối cùng, người thiệt thòi là chúng ta.”
Sau cuộc gặp gỡ lớn này, báo chí thế giới rộ lên thời gian dài chủ đề làm thay đổi cái nhìn cũ về Việt Nam. Hình ảnh tràn ngập và những phóng sự “Việt Nam là một đất nước, không phải là một chiến trường”.
Cuộc thứ hai ông đại sứ Bồng làm MC là cuộc tiếp đón tổng thống Pháp Mitterand vào năm 1993, cũng ở tòa nhà kiến trúc cổ UBNDTP. Bà Tôn Nữ Thị Ninh lúc đó là vụ trưởng Bộ Ngoại giao dịch cho đồng chí Trương Tấn Sang.Trong bưởi tiếp này có mời giáo sư Trần Văn Giàu, vị chủ tịch đầu tiên của Saigon năm 1945. Tổng thống Mitterand nói một câu ý nghĩa: Tôi hân hạnh được biết ngài hôm nay và cả trước đây, rất tiếc nước Pháp đã bỏ mất nhiều cơ hội. Giáo sư Trần Văn Giàu đáp nhẹ nhàng: Dù sao thì hôm nay ngài đã có mặt ở đây.
Trước khi lễ kết thúc, đại sứ Bồng dẫn tổng thống ra balcon ngắm nhìn đại lộ của thành phố. Tổng thống Pháp chỉ tay ra phía tượng chủ tịch Hồ Chí Minh trước trụ sở ủy ban và nói: “Tượng của chủ tịch Hồ Chí Minh, một đảng viên tiền bối của chúng tôi.”
Trong chương trình có mục hướng dẫn đoàn khách dạo phố, đi qua đường Nguyễn Huệ, rẽ về Đồng Khởi đến nhà thờ Đức Bà, có ghé vào nhà thờ một chút vì không phải ngày lễ. Tổng thống rất vui đi giữa một thành phố xinh đẹp, bình yên, không gian kiến trúc Pháp cổ xưa. Ông còn ngạc nhiên sửng sốt khi ngang qua đường Nguyễn Huệ bỗng có một người đàn ông Việt Nam ngả mũ chào, chỉ kịp nói một câu tiếng Pháp: Tôi bày tỏ sự kính trọng ngài. Tôi là một thày giáo bình thường ở đây… Cả vị tổng thống và các phóng viên nước ngoài đều có ấn tượng tốt đẹp về con người và cuộc sống nơi đây.
Lúc chia tay đồng chí Trương Tấn Sang ở sân bay,vị tổng thống nói một câu đầy xúc động: “Hai nước chúng ta cùng nắm tay đi lên và vĩnh viễn chôn vùi đi cái quá khứ không đẹp đẽ gì.”
Cuộc đón tiếp và làm MC nhiều chuyện đáng nhớ nhất mà đại sứ Bồng kể lại là ở cuộc đón chủ tịch Cu ba Fidel Castro vào tháng 5- 1995.
Một cuộc đón tiếp lớn tổ chức ở dinh Thống Nhất, phải làm cho đậm chất Việt Nam- Cu ba vốn có mối tình thân thiết. Khách mời lên tới 700 người. Ngoài lãnh đạo Ttrung ương và thành phố, có cả lãnh đạo các tỉnh gần gũi như Tây Ninh, Bình Dương, Đồng Nai, Bà Rịa Vũng Tàu… Ông Nguyễn Minh Triết lúc đó là bí thư Bình Dương cũng tham dự, Các đại biểu của tỉnh đều mang đến những tặng phẩm đặc trưng của địa phương mình làm quà tặng cho Fidel.
Ông Bồng chuẩn bị làm MC, có bài giới thiệu đặc biệt hơn, ngắn gọn nhưng phải độc đáo. Làm nổi bật tình nghĩa đặc biệt của hai dân tộc, giới thiệu địa điểm dinh Thống nhất nơi diễn ra nhiều thời khắc linh thiêng của lịch sử cuộc chiến đấu giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Phía khách rất chú ý nội dung này. Trong cuộc họp mặt, có cả một người chắc chắn đã chiếm được tình thương, mối quan tâm của Cu ba, đó là chị Phan Thị Quyên, người gắn liền với tên người anh hùng Nguyễn Văn Trỗi. Có cả nữ đại tá anh hùng Hồ Thị Bi, anh hùng phi công tình báo Nguyễn Thành Trung…những đại biểu của cuộc chiến đấu mà nhân dân Cu ba từng dõi theo và hết lòng ủng hộ. Có một khoảnh khắc xúc động và thân tình dành cho các đoàn đại biểu nhiều nơi lên phát biểu và trực tiếp trao tận tay món quà của mình cho Fidel..
Có những chi tiết vui và lạ lùng: Fidel cao trên dưới 2 mét nên cái giường cho ông nằm phải sửa dài 2 mét rưỡi. Nhà khách lo rất chu đáo. Khi được cùng chụp ảnh kỷ niệm, Fidel còn nhớ hỏi xem có gặp khó khăn gì không khi phải lo giường ngủ cho một người có chiều cao như ông. Khi đi thăm Củ Chi, lúc ông đòi chui hầm địa đạo mới bất ngờ. Dù cửa hầm đã phải sửa lớn ra đón khách, nhưng ông cao lớn thế, đi lại được trong hầm không phải chuyện dễ dàng. Mọi người ngập ngừng lo vấn đề an toàn, nhưng Fidel không chịu. Ông bảo, ít ra các đồng chí cũng phải để tôi hòa nhập với địa đạo kháng chiến như lòng tôi mong muốn khi đến đây chứ. Và ông chui xuống địa đạo, đi một đoạn hầm cho thỏa nguyện vọng.
Trước khi đoàn ra về, tư lệnh bộ đội Thành phố Phan Trung Kiên tặng Fidel một thanh kiếm quý. Fdel đáp lễ cảm ơn và nói: Hy vọng chúng ta không bao giờ phải rút kiếm ra khỏi vỏ một lần nào nữa.
Sau cuộc đi, theo lệnh của Fidel, chương trình phải dẹp bớt vì ông biết nỗi sốt ruột của lực lượng anh chị em phục vụ. Họ thấy thiên hạ thi nhau chụp hình kỷ niệm với người anh hùng Cu ba, còn mình “có công” và kề bên mà chưa thấy gì cả. Fidel giành hẳn một chương trình chụp hình cho họ. Nào là đoàn tháp tùng, bảo vệ. Các anh chị em lo ăn ở, nhà khách, chiến sỹ công an, lái xe, không sót một bộ phận phục vụ nào. Trước khi từ biệt , Fidel có một việc rất lớn là…ký tặng vào các tấm hình, quá nhiều. MC Hắc Bồng tỏ vẻ lo ngại chưa biết sắp xếp thời gian ra sao thì Fidel an ủi, không sao, ông sẽ tự tay ký hết số hình đó một cách trân trọng. Ông Bồng và Phạm Chánh Trực, phải hai người liên tục đi phân phát hết số hình đến tay người nhận. Khi MC Bồng cảm ơn, Fidel còn cười vui: Thấy không, tôi còn…khỏe lắm.
Fidel nói, ông sẽ không mặc quân phục như thường lệ, để diện bộ đồ do tổng bí thư Đỗ Mười vừa tặng, may đo tại chỗ, lấy liền. Trong cuộc tiễn đưa tưng bừng ở sân bay, Fidel nói với bí thư thành ủy Võ Trần Chí rằng ông vừa được sống qua những ngày quá đẹp ở Việt Nam, hơn tất cả những gì cần phải ca ngợi.
Trong cuộc đời, đại sứ Vũ Hắc Bồng đã trải qua nhiều sự kiện nóng, từ các cuộc đảo cính ở các nước châu Phi, Mỹ la tinh cho đến giải quyết các vấn đề nóng như chương trình ra đi đoàn tụ hoặc việc Việt Nam rút quân khỏi Campuchia….. Ông không nghĩ mình có thêm “nghề MC” với bao ứng xử hắc búa. “Nghề” này có gì vui không? Có chứ. Và ông kể lại thời kỳ tiếp xúc quốc tế, giải quyết việc ra đi hợp pháp chấm dứt di tản bằng đường biển, và việc quân đội Việt Nam ở Campuchia. Công việc và khách quốc tế nhiều đến nỗi Bộ Ngoại giao phải cử một nhóm công tác đặc biệt thường trú tại TP HCM để phối hợp với Thành phố. Các lãnh đạo của ngành như Nguyễn Cơ Thạch và các thứ trưởng có mặt gần như thường xuyên tại Thành phố. Một thuận lợi là lãnh đạo Thành ủy, ủy ban sát cánh giải quyết những việc nóng bỏng. Một lần trong cuộc tiếp các nhà báo quốc tế, có mặt cả chủ tịch Hun Sen, bộ trưởng Thạch giới thiệu Chủ tịch UBND Mai Chí Thọ sẽ làm người chủ tọa hội nghị, làm “MC”- Bộ tưởng Thạch giới thiệu ông Thọ là “Powerful man” – con người đầy quyền lực. Ông Bồng nhớ lại chuyện “MC Thọ” đã quay sang nói nhỏ với mình một cách hóm hỉnh: “Cậu Thạch cho tớ lên mây, chứ tớ có cảm tưởng tớ đang là “chủ tịch …hộ khẩu” thì đúng hơn.”
Chắc ai cũng còn nhớ lúc đó vì vấn đề an ninh nên chuyện nhập hộ khẩu cực kỳ căng thẳng. Nhiều người muốn ông giúp…
Thời Báo Kinh Tế Sài Gòn
Số Tết Dương Lịch 2012

Thứ Sáu, ngày 06 tháng 1 năm 2012

Tái cấu trúc và sửa lỗi hệ thống

"Có thể nói hầu hết những gì khó khăn, bê bối, trì trệ, suy thoái, hư hỏng, kéo dài trong mấy chục năm qua, suy cho cùng, có nguồn gốc liên quan tới những khuyết tật hệ thống của thể chế chính trị, cho nên sẽ khó có hy vọng khắc phục triệt để nếu không loại bỏ những lỗi hệ thống đó."
Mấy năm nay trong xã hôi ta thường nghe nói đến các lỗi hệ thống. Và trong năm 2011 cụm từ tái cấu trúc được nhắc đi nhắc lại với tần số kỷ lục trong các giải pháp vượt qua khó khăn kinh tế gay gắt hiện nay. Không hẹn mà gặp, các từ này đã trở thành những từ khoá trong phần lớn các nghiên cứu về quản lý kinh tế xã hội trong cả năm 2011. Cho nên có lẽ cũng là tự nhiên nếu câu chuyện đầu năm xoay quanh tái cấu trúc và lỗi hệ thống.

Một hệ thống phức tạp được đặc trưng bởi mục tiêu, thành phần, cơ chế hoạt động và cấu trúc các mối quan hệ giữa các thành phần của nó với nhau và với môi trường bên ngoài.

Trong quá trình hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu của nó, một hê thống phức tạp, dù là một doanh nghiệp, một ngành kinh tế, văn hoá, xã hội hay những hệ thống lớn hơn, đều không tránh khỏi lúc này lúc khác có trục trặc. Nếu chỉ là trục trặc trong vận hành bình thường thì có thể dựa theo cơ chế phản hồi để phát hiện và điều chỉnh. Nhưng nếu trục trặc lớn, kéo dài thời gian lâu, thì thường có thể do mục tiêu sai, hoặc cấu trúc của hệ thống có vấn đề, có khuyết tật cơ bản, hoặc cả mục tiêu lẫn cấu trúc đều có chuyện. Khi đó, nếu chỉ xử lý cục bộ, chắp vá, vụn vặt, theo phương thức sai đâu sửa đó, thì không những không giảm bớt được truc trặc, mà có khi còn làm phát sinh thêm những rối ren, phức tạp mới, làm bất ổn gia tăng, đến mức có thể vượt khỏi tầm kiểm soát. Giải pháp đúng đắn trong tình huống đó chỉ có thể là dựa trên phân tích hệ thống, xét lại toàn bộ tổ chức, từ mục tiêu đến cơ chế hoạt động và các mối quan hệ trong nội bộ hệ thống với nhau và với môi trường, để thấy rõ và tìm cách sửa chữa những khuyết tật cơ bản của hệ thống, tức là các lỗi hệ thống, theo cách nói quen thuộc gần đây.

Đó là ý nghĩa các phạm trù “lỗi hệ thống” và “tái cấu trúc” mà gần đây đã được sử dụng khá phổ biến trong các câu chuyện chính trị và kinh tế, xã hội.

Thực tế xây dựng đất nước hơn ba mươi năm qua đã dạy chúng ta một bài học đắt giá: chỉ trong vòng mười năm sau ngày thống nhất Tổ quốc, đất nước đã đứng trên bờ vực sụp đổ, buộc chúng ta phải tỉnh giấc, nhìn thẳng vào những thất bại gây nên do những lỗi lầm hệ thống tich luỹ trong quản lý kinh tế xã hội, từ đó mới có công cuộc đổi mới mà nhờ đó đất nước đã vượt qua khủng hoảng để hồi sinh kỳ diệu trong thập kỷ 90.

Ngày nay, éo le lịch sử lại đặt thế hệ chúng ta đứng trước tình huống tương tự như 25 năm trước. Bên cạnh những thành tựu bắt nguồn từ đổi mới, trong thời gian 5-7 năm gần đây đã xuất hiện nhiều sai lầm, thất bại đưa đất nước đến những khó khăn hết sức nghiêm trọng. Những gì tich cực mà đổi mới có thể đem lại đều đã đạt tới giới hạn. Nhiều lỗi hệ thống ở tầng sâu trước đây còn khuất nay bắt đầu lộ diện, khiến chúng ta đứng trước sự lựa chọn mới: hoặc tiếp tục làm ngơ với các lỗi hệ thống đó, chấp nhận đối mặt với nguy cơ trì trệ, thậm chí lụn bại và chuốc lấy nguyền rủa của đời sau, hoặc chịu đau giải phẫu và cắt bỏ những mầm bệnh mà thật ra đã ủ sẵn trong cơ thể từ nhiều thế hệ trước, và dũng cảm thay đổi tư duy một lần nữa, mở ra một thời kỳ khai sáng mới, xứng đáng với truyền thống cách mạng của các thế hệ tiền bối và không thẹn với những hy sinh mất mác to lớn của cả dân tộc qua mấy chục năm chiến tranh tàn khốc.

Trước hết, về đời sống chính trị. Có thể nói hầu hết những gì khó khăn, bê bối, trì trệ, suy thoái, hư hỏng, kéo dài trong mấy chục năm qua, suy cho cùng, có nguồn gốc liên quan tới những khuyết tật hệ thống của thể chế chính trị, cho nên sẽ khó có hy vọng khắc phục triệt để nếu không loại bỏ những lỗi hệ thống đó.

Điều nguy hiểm đáng lo, như Tổng Bí Thư đã nhận định trong Hội nghị TƯ vừa qua, là suy thoái biến chất đã diễn ra ở một bộ phận không nhỏ đảng viên giữ vị trí cao trong bộ máy quyền lực, ảnh hưởng nghiêm trọng đến niềm tin của dân. Nói như dân gian: nhà dột từ nóc. Sở dĩ như vậy là do quyền lực tập trung quá đáng mà không có cơ chế kiểm soát hữu hiệu, tiếng là thể chế dân chủ nhưng nặng về dân chủ hình thức, luật pháp không nghiêm minh, khiến tham nhũng, tội phạm có điều kiện hoành hành cả ở những nơi lẽ ra phải gương mẫu và trong sạch nhất. Bộ máy hành chính qua nhiều lần “cải cách” ngày càng đồ sộ mà vẫn quan liêu, xa dân, hành dân là chính. Nhiều quan lớn trong bộ máy không ngớt rao giảng đạo đức mà thật ra lối sống đồi truỵ, chỉ chăm chăm lợi dụng chức quyền mưu lợi vinh thân phì gia. Với một nền quốc trị như thế, trách sao văn hoá, đạo đức xã hội không ngày một suy đồi, các bản tin hàng ngày dày đặc những vụ lừa đảo, trộm cắp, chém giết nhau mất hết tính người.

Thật đau xót khi nghĩ tới một xã hội cách đây chưa lâu từng được ca ngợi nghèo nhưng vẫn giữ được phẩm cách, nay đầy rẫy những cảnh xa xỉ lố lăng, gian dối, xảo trá, không chút tự trọng. Cho nên sửa đổi hiến pháp đi đôi với chỉnh đốn Đảng, chỉnh đốn bộ máy chính quyền, tái cấu trúc ở tầng sâu chính trị nhằm sửa sai hệ thống là yêu cầu khẩn thiết hiện nay cần thực hiện bằng được mới mong có thể lấy lại niềm tin đang mất dần của dân.

Thứ hai, về đời sống kinh tế. Trong mấy thập kỷ mải mê phát triển kinh tế dựa vào tài nguyên thiên nhiên và lao đông giá rẻ, lấy doanh nghiệp Nhà nước làm chủ đạo, xây dựng các tập đoàn chủ chốt dựa trên độc quyền và sự ưu ái của Nhà nước chứ không dựa trên cơ sở cạnh tranh lành mạnh, trong khi đó lơ là văn hoá, giáo dục, khoa học khiến các lĩnh vực này sa sút nghiêm trọng – nay đã rõ mô hình đó không thể tiếp tục. Tai hại là đường lối phát triển kinh tế thiển cận đó được thực thi trên nền một thể chế lỏng lẻo bị thao túng bởi các nhóm lợi ích, khiến tham nhũng, lộng quyền, thiếu dân chủ đã trở thành những căn bệnh đặc trưng của xã hội Viêt Nam hiện nay. Nếu không đủ quyết tâm trừ diệt tận gốc mà cứ để những căn bệnh này ăn sâu vào xương tuỷ xã hội thì không mong gì những kế hoạch tái cấu trúc kinh tế có thể thực hiện có hiệu quả.

Sau cùng, nhưng xét về lâu dài lại là căn bản nhất, là đời sống văn hoá, giáo dục, xã hội. Không phải không có cơ sở mà ngay trong chế độ thực dân hà khắc, Phan Châu Trinh đã khởi xướng cứu nước bằng đường lối “khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”. Sự xuống cấp ở đây thấm thía từng ngày, chưa bao giờ người dân bình thường cảm thấy cuộc sống bất an như lúc này. Đường sá, phương tiện giao thông thiếu an toàn (gần đây càng trầm trọng do các vụ cháy xe liên tiếp vì xăng kém phẩm chất), bệnh viện quá tải thê thảm, thực phẩm độc hại tràn lan, trường học cũng không yên tĩnh, đành rằng tất cả đều có phần hệ quả trực tiếp của những sai lầm hệ thống nói trên về chính trị, kinh tế. Tuy nhiên, ở đây cũng cần nhận rõ những sai lầm hệ thống ngay trong văn hoá, khoa học, giáo dục, y tế, xã hội nữa.

Về giáo dục, những yếu kém, bất cập, hư hỏng lưu niên đến nay chưa dứt chứng tỏ đường lối đổi mới cục bộ, chắp vá, vụn vặt, lăng nhăng, từng thực thi qua ba đời bộ trưởng đã hoàn toàn phá sản. Từ lâu, cải cách giáo dục toàn diện, triêt để, đã được cuộc sống cảm nhận bức thiết và TƯ Đảng, Chính Phủ cũng đã có những nghị quyết trịnh trọng khởi xướng từ 6-7 năm nay. Sai lầm hệ thống lớn nhất trong lĩnh vực giáo dục là đã đi lạc ra ngoài con đường chung của thế giới, kìm hãm thế hệ trẻ trong nền cử nghiệp hư học mà ngay từ thời phong kiến, vua Minh Mạng triều Nguyễn đã từng nghiêm khắc lên án nó là nguyên nhân khiến “nhân tài trong nước ngày một kém đi” (“Viêt Nam sử lược” của Trần Trọng Kim, trang 463). Trong đó cái chính sách lương không ra lương, ban đầu còn có lý do bào chữa là do khó khăn kinh tế, kỳ thật là một chính sách thiển cận tai hại, đương nhiên chủ yếu do chịu vòng cương toả của chính sách chung về lương công chức của Nhà nước, nhưng trong đó cũng có một phần không nhỏ là trách nhiệm của bản thân ngành giáo dục. Vì cái chính sách lương kỳ quặc này, không giống bất cứ ai trên thế giới, nên mới có tình trạng cũng không giống ai trên thế giới là thầy giáo không tập trung vào công việc mình được trả lương mà phải đầu tắt mặt tối kiếm thêm thu nhập từ những công việc khác. Nghịch lý lạ lùng là không đâu người thầy bị rẻ rúng, coi thường như ở xứ này, nơi mà từ xa xưa đã có truyền thống tôn kính thầy và nay vẫn luôn nhắc tới bốn chữ tôn sư trọng đạo. Vì vậy, tuy lúc này mới bắt tay cải cách giáo dục cũng đã quá muộn, nhưng lại có thể có thuận lợi cơ bản nếu được làm đồng bộ với cải cách chính trị và cải cách kinh tế như trên đã bàn.

Còn nhớ khi mới bắt đầu đổi mới, vào cuối thập kỷ 80, đã có lúc, do nghe theo đề xuất của một số cán bộ nghiên cứu thiếu hiểu biết, khái niệm hộp đen trong khoa học hệ thống đã được vận dụng khá bừa bãi trong quản lý kinh tế. Kỳ quặc đến nỗi danh từ hộp đen dùng để chỉ các xí nghiệp đã trở thành thời thượng trong các phát biểu của lãnh đạo, trên các báo lớn nhất ở trung ương, và cả một thời gian dài cái áo khoa học sang trọng khoác lên danh từ đó từng là yếu tố kích thích, tạo hứng cho hoạt động của các câu lạc bộ giám đốc xí nghiệp. Thậm chí nhiều người, cả ở cấp lãnh đạo cao, cũng tin tưởng ngây thơ chỉ việc “quay” các hộp đen cho giỏi thì sản xuất sẽ phát triển. Còn “quay” như thế nào thì tuỳ nghi, ai muốn hiểu cách nào cũng được, tha hồ cho trí tưởng tượng mặc sức vẽ vời. Đó là thời kỳ ấu trĩ, tuy cũng là một cách giải toả bớt tâm lý bế tắc chung vào lúc nhìn đâu cũng thấy khó khăn, nhưng cái hại lớn là tạo ra thói quen say sưa bàn thảo những chuyện vu vơ, chẳng ăn nhập gì với cuộc sống đang nước sôi lửa bỏng hàng ngày. Mong rằng lần này chúng ta không lặp lại sai lầm đó, dù ở trình độ cao hơn.

Tái cơ cấu là để sửa các lỗi hệ thống, cho nên trước hết phải nhận định đúng các lỗi hệ thống, mới biết nên tái cơ cấu như thế nào và sau đó phải có đủ quyết tâm mới thực hiện được đến nơi đến chốn. Toàn bộ công việc đụng chạm đến các nhóm lợi ích mà một số nhóm này gắn chặt với các lỗi hệ thống, cho nên sẽ rất gay go, gian khổ. Từ hai mươi năm nay đây là thử thách lớn nhất, cầu mong hồn thiêng sông núi giúp đất nước vượt qua được thử thách này.
Hoàng Tụy
Nguồn: Viet-studies

Thứ Năm, ngày 05 tháng 1 năm 2012

Sự trả giá ngọt ngào?

Tháng 2-2011, phiên bản “độc” của siêu xe Maybach 62 là Zeppelin “chính thức đặt chân tới Việt Nam” đã gây ra một cơn bão dư luận trên mạng. Chiếc xe đắt nhất từ trước tới nay xuất hiện tại Việt Nam có giá “chỉ” khoảng 2 triệu USD, tức chỉ hơn 40 tỷ vnd tí chút.
Năm 2011 cũng chứng kiến vụ nhập 4 chiếc máy bay cá nhân gây nhiều tranh cãi.
Và, vào tháng cuối cùng của năm, Cục Thú y lại công bố một thông tin sốc: Việt Nam là nước nhập khẩu thịt bò Kobe nhiều thứ 2 trên thế giới. Tất nhiên, ở đây là “nhập chui”, “nhập sách tay”, “nhập tiểu ngạch”- không được tính toán trong các con số thống kê.Rất nên gọi chúng là những “siêu phẩm”, ít nhất là ở khía cạnh siêu giá.
Nói về độ siêu, chắc không thể không nhắc tới trường hợp Iphone 4s. Ngày 14-10-2011, “siêu phẩm” này mới được đồng loạt bán, và cũng chỉ bán tại 7 thị trường trên thế giới. Nhưng ngày 13-10, dân chơi Hà Thành đã dùng được…24h đồng hồ. Và phát biểu đầy sành điệu rằng… chán; Và: Đang đợi Iphone 5.
Số liệu của Tổng cục Thống kê cho thấy năm 2011, lượng điện thoại và linh kiện nhập vào Việt Nam đứng ở con số 2,3 tỷ USD. Số ngoại tệ nhập ô tô cũng trên dưới 1 tỷ USD. Một tờ báo gọi đây là “sự trả giá… ngọt ngào” khi mà hàng chục triệu nông dân cả nước phải làm lụng vất vả để xuất khẩu được lượng gạo, dù đạt kỷ lục 22 năm, là 7,2 triệu tấn, nhưng cũng chỉ bằng đúng số tiền nhập khẩu ôtô và điện thoại di động.
Nhưng dẫu sao, ô tô, máy bay, điện thoại, hay bò Kobe là những thứ dễ nhận thấy. Bởi trong chính ngành nông nghiệp, còn có rất nhiều loại hàng hóa nhập khẩu “ít được chú ý khác”.
Còn nhớ trong lễ tổng kết ngành nông nghiệp vài hôm trước, trong khi các quan chức say sưa với kỷ lục xuất khẩu thì Viện trưởng Viện KH Nông nghiệp, GS Nguyễn Văn Bộ lại đặt câu hỏi: “Chúng ta có cần thiết phải đặt mục tiêu chạy theo xuất khẩu 7- 8 triệu tấn gạo mỗi năm?” Và sau đó cũng tự ông phân ưu: Để sản xuất ra được lượng lương thực như hiện nay, trung bình mỗi năm chúng ta sử dụng đến 7 triệu tấn phân bón, tức mất 4 tỷ USD, cùng 60.000-70.000 tấn thuốc BTVT với giá trị 2 tỷ USD nữa, mà 2 loại vật tư này chủ yếu phải nhập khẩu…”.
Nhưng không phải chỉ phân bón. Cũng không chỉ thuốc bảo vệ thực vật.
Chúng ta đang nhập ngô, nhập đậu tương, nhập bột cá… Kim ngạch nhập khẩu loại mặt hàng thức ăn gia súc và nguyên liệu lên tới 2,3 tỷ USD.
Còn nhớ tại hội nghị phát triển sản xuất đậu tương toàn quốc hồi tháng 8-2011, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Nam Định Trần Xuân Định than vãn: Với diện tích trồng đậu tương hiện nay của Nam Định là 10.000 ha, năng suất 15 tạ/ha, sau khi trừ mọi chi phí, người nông dân chỉ lãi 300.000 đồng/1 sào Bắc bộ. Và “Dù tỉnh có chính sách hỗ trợ 50% giá máy làm đất, máy gieo hạt đậu tương, 100% tiền mua giống gốc nhưng cũng không hấp dẫn được người trồng. Câu chuyện sau đó vỡ lẽ ngay: 300 ngàn cho mỗi sào “Tính ra chỉ bằng 3 ngày lao động cho công việc giản đơn”.
Chuyện nhập ngô, nhập đậu tương, có thể là do sản xuất trong nước chưa đáp ứng nhu cầu. Có thể là do kỹ thuật canh tác còn lạc hậu khiến nông sản trong nước cao giá, không thể cạnh tranh trên chính sân nhà.
Nhưng lý do nào cũng đều không thể chấp nhận với một quốc gia thuần nông như Việt Nam.
Để đạt đạt kim ngạch xuất khẩu kỷ lục 25 tỷ USD, chúng ta đã phải bỏ ra 15,9 tỷ USD nhập vật tư nông lâm thủy sản, vật tư sản xuất nông nghiệp. Và con số hoa mắt đó đang che lấp một thực tế là các loại hàng hóa nông sản đang bị đè chết trên chính sân nhà, vì không thể cạnh tranh, vì chính sách nhập khẩu.
Con số 25 tỷ USD, kỷ lục xuất khẩu của nông nghiệp, vì vậy, đáng được nhìn nhận thận trọng, vì đây không đơn giản là “sự trả giá ngọt ngào”. Bởi cái giá phải đánh đổi của việc nhập thượng vàng hạ cám là vấn đề chất lượng của một nền “nông nghiệp gia công” đang thu ngoại tệ từ việc mang mồ hôi nông dân đi xuất khẩu.

Nghề nguy hiểm

Hàng ngày, đối mặt với biết bao vấn đề của cuộc sống, có khi nào chúng ta nghĩ để có được sự yên bình vốn không lấy gì làm nhiều lắm thì ngoài việc phải làm của các cơ quan chức năng còn có một bộ phận không nhỏ những con người dũng cảm dám đương đầu với những tệ nạn, bất công của xã hội. Chấp nhận mọi hiểm nguy có thể xảy đến với gia đình và bản thân mình. Với tôi, đó là những người lính chì dũng cảm. Thật đáng trân trọng và ngưỡng mộ.
Entry này tôi viết về Nghề báo – nghề nguy hiểm.
-          Anh (chị) đang làm nghề gì?.
-          Tôi là Nhà báo (hiểu theo đúng nghĩa của hai từ này).
Thoạt nghe nhiều người sẽ có sự vị nể , cảm tình, chứ không muốn nói là có sự tôn trọng nhất định. Nhưng mặt trái của nó thì không gì nhạy cảm và nguy hiểm bằng. Bất cứ sơ sẩy gì (nếu có) trong quá trình làm việc thì ảnh hưởng của nó liên quan tới không chỉ cá nhân người đó mà còn để lại hệ lụy cho không biết bao nhiêu người khác. Và sau những sự việc như thế, sẽ có nhiều kẻ cười hả hê sung sướng vì vô tình lại loại đi được một địch thủ đáng gờm.
Sự im lặng đáng sợ của đám đông những người vừa mới còn anh anh em em, chú chú cháu cháu ngọt nhạt êm tai nhưng  có thể thay đổi ngay thái độ nếu ta gặp nạn. Lúc đó “mình bận lắm, nói chuyện sau nha, ừ, à, ừ, ừ nhưng, hình như…” Thái độ phổ biến là coi như không quen, không biết, không chơi, không liên lạc, tránh càng xa càng tốt, tâm lý yên thân ta trước thể hiện rõ sự hèn nhát không chừa bất cứ một ai.
Việc các nhà báo, phóng viên bị coi thường, hành hung, bắt nhốt, đánh đập, gây khó dễ trong quá trình tác nghiệp xảy ra không phải là hiếm và mức độ nghiêm trọng cũng tăng theo tỉ lệ thuận.
Theo lẽ thường, một nhà báo sẽ có nhiều mối quan hệ cả với chính quyền với các cá nhân ngoài xã hội. Và nhiều người “lầm tưởng” rằng đó là những lớp bảo vệ hữu hiệu và vững chắc nếu khi có “sự cố” nào đó xảy đến tới mình. Nhưng một khi bị cơ quan cảnh sát điều tra đưa vào tầm ngắm và triệu tập lên lấy lời khai thì lúc đó sẽ hiểu sự “nguy hiểm” của nghề làm báo là như thế nào. Nghiêm trọng hơn nếu mà bị khởi tố và đưa ra xét xử (dù có kết luận là đúng hay sai) thì con đường quay trở lại làm nghề coi như đã chấm hết. Rất ít người còn đủ niềm tin và ngọn lửa đam mê nhiệt tình làm lại từ đầu.
Ngoài việc gặp khó khăn khi đi thu thập tài liệu chứng cứ để hoàn thành một bài viết vốn dĩ không dễ dàng gì, thì vấn đề trăn trở nhất, lực cản lớn nhất tác động tới rất nhiều nhà báo, phóng viên không phải là những cái “bẫy” đầy rẫy đó mà là  sự quay lưng, ngoảnh mặt, vắt chanh bỏ vỏ của một bộ phận không nhỏ những đồng nghiệp (khi sử dụng từ này tôi đã cân nhắc rất nhiều), bạn bè, người thân, cơ quan chủ quản, tòa soạn nơi mình công tác khi “hụt bước” chân.
Một bài viết tốt, có hiệu ứng xã hội lan rộng, báo bán được nhiều thì không sao. Nhưng chỉ cần một “sơ suất” xảy ra trong quá trình tác nghiệp thì cho dù chỉ bé bằng con “kiến đen” cũng có thể bị biến thành con voi “ma mút” to dềnh dàng ngay. Lúc đó ai mở miệng, ai đỡ đòn, ai chống lưng, ai bênh vực, ai thông cảm… Tất cả để lại những dấu (?) và (!) không lời giải đáp thỏa đáng.
Câu “lời nói gió bay” đặc biệt đúng trong nghề này. Có mấy ai mà khi có sự chỉ đạo miệng của lãnh đạo, quản lý, phụ trách thì lại vác phương tiện hành nghề “ghi lại” những lời vàng ý ngọc đó. Bởi vì đó là công việc hàng ngày, hàng tuần đều phải làm như vậy. Và gần như đây là “luật bất thành văn”.
Một bài báo để đến được với bạn đọc thì một mình phóng viên, nhà báo làm không nổi. Tất cả đều có quy trình rõ ràng, có sự chỉ đạo, đồng ý, kiểm duyệt, chỉnh sửa, cân nhắc cho đăng hay không đăng từ phía người chịu trách nhiệm trực tiếp cho tới người lãnh đạo cao nhất trong tòa soạn. Nếu làm tốt, không kiện cáo thì sẽ được khen ngợi, giỏi, vỗ vai, phủ dụ. Ngược lại nếu có sai phạm thì bản thân phải đi giải trình, đi “nói lại cho rõ”, đi chứng minh sự trong sạch của mình một cách gần như đơn độc.
Sự dốt nát, bảo thủ, hách dịch, cửa quyền đã khiến nhiều kẻ quay ngược đầu mũi giáo đâm vào đồng nghiệp của mình. Mũi đinh ba được tạo ra để đâm vào vô số chỗ. Thật đau đớn và thương cảm đối với những người làm nghề có tâm khi vì cuộc sống mưu sinh mà bị buộc phải bẻ cong ngòi bút, phải nắn sự thật từ đúng thành sai, từ sai thành đúng, đúng sai trộn lẫn sao cho ra một bài báo nhờ nhờ như nước vo gạo. Trong một vụ việc mà hôm nay khen bên này phải, ngày mai lại bị ép đưa bên kia đúng đã không phải là điều gì quá mới mẻ hay ghê gớm. Viết đúng, viết sai, viết xuôi, viết ngược, viết kiểu gì cũng chết.
Không kể những kẻ cơ hội lợi dụng bài viết của phóng viên, nhà báo để mưu cầu lợi lộc cá nhân trong khi bản thân không là người tác nghiệp trực tiếp. Cơ chế xin cho đã len lỏi vào tất cả các ngóc ngách đến mức đi đâu xác minh thông tin cũng gặp câu quen thuộc “alo, đó là chỗ đối tác của anh, chị, em…”.  Sao mà lắm mối quan hệ thế? Thời “nhà báo nhiều như lợn con” đang lên ngôi, thời nhà báo “salon” cũng theo đóm ăn tàn bám đuôi bám càng leo tiếp. Ngồi một chỗ nhưng viết bài khắp nơi, cứ như là mình có mặt để tác nghiệp tại hiện trường. Trơ trẽn thay khi “xào nấu” lại bài của báo (người) khác nhưng lại đề tên của mình bên dưới.
Khốn nạn đời (anh Chí nào chửi câu này ở thời nay chắc không bị quy vào tội chửi tục).
Mỗi nghề mỗi đặc thù khác nhau. Đại diện cho một tập thể phải là một cá nhân hiện hữu. Trong tập thể đó, nếu cá nhân nào dù vô tình hay cố ý phạm phải sai lầm thì người đứng đầu phải ra đỡ đạn cho họ đầu tiên, đúng sai hạ hồi phân giải. Sai đến đâu xử đến đó, không quy chụp, suy diễn, viện dẫn vô căn cứ. Phải thể hiện được cái UY của người đứng đầu. Có ai sống mãi được đâu, hùm chết để da, người chết để xương. Người đời sợ nhất là tai tiếng, vậy phải sống thế nào để khi về thế giới bên kia vẫn để lại tiếng thơm muôn đời không phai nhạt. Đó mới là cái DŨNG của người làm Tướng.
Nhưng nghề báo lại khác, nếu sai phạm, vô tình sai phạm (nghi ngờ sai phạm) thì người viết bài lãnh đủ, còn tập thể (người chịu trách nhiệm liên đới) lúc đó thì phải đi tìm, khó lắm vì nó trốn rất kĩ, tìm không dễ, vì sao? Bởi vì đó là một định nghĩa mơ hồ đến mức tôi đặt tên cho nó là “Tâm linh tập thể”, nó như làn mây lượn lờ ngay trước mắt, đưa tay chạm vào thì dễ nhưng để đi tìm câu trả lời “tập thể là ai?” thì lại quá khó. Làm báo mà tuần nào cũng phải đi nghe giảng như là dạy trẻ con lớp 3 thì đó không phải là tự do báo chí mà chỉ như cái mỏm đá vôi được đặt trên một bãi sình lầy hôi thối mà thôi.
Huy động sức mạnh tổng hợp của cả một tập thể không bao giờ là dễ dàng đối với bất kỳ người lãnh đạo nào. Nhưng khó không có nghĩa là không thể, một khi anh đứng ở vị trí thuyền trưởng thì anh phải là người cuối cùng rời khỏi tàu khi gặp nạn. Nếu không thì tốt nhất anh nên từ chối vị trí đó, nhường cho người khác có năng lực hơn. Anh có khả năng, có phương tiện đầy đủ, có nhiều áo, nhiều phao cứu hộ trong tay mà mới chỉ một cơn gió thoảng qua anh đã yêu cầu thả neo ghìm thuyền lại thì đó là một con thuyền ma không hơn không kém.
Kết thúc entry này, tôi chỉ muốn viết một câu muôn năm không bao giờ cũ đối với bất kể ngành nghề nào, với bất cứ ai: “Hãy cẩn trọng trong mọi việc”.

Viết lại bài "Tôi đã từng có thể bị bắt như Hoàng Khương"

Hôm trước, đã viết Entry “Tôi đã từng có thể bị bắt như Hoàng Khương”, đọc xong một lúc nghĩ không ưng ý lắm nên xoá đi, chứ không phải định giấu tên. Ai dè chỉ có mấy phút đã, đã được bác nào chộp, đẩy lên Dân luận. Bèn sửa lại vậy:
Tin Hoàng Khương bị khởi tố, khám nhà, bắt giam hôm nay là tin đầu tiên năm mới gây xúc động ít nhiều trong giới anh em báo chí. Vài người treo status dẫn đường link như biểu hiện tức giận với hành động của công an thành phố HCM. Mình thực sự truớc đó không biết ông HK là ai, chỉ nghe đến tên thấy quen quen như là đã từng đọc vài bài…trên TT.  Hôm trước, cũng có người nói, HK cũng không phải “sạch sẽ” gì lắm, rồi có người thì ca ngợi bảo rằng, dù có thế nào, HK cũng là một phóng viên đã đóng góp không ít bài vở tạo nên tiếng tốt cho Tuổi trẻ…Mấy thứ này mình không biết, không ý kiến gì hết. Ở đây, chỉ thấy có một điều, cách tác nghiệp viết bài về cảnh sát giao thông nhận hối lộ bằng cách cài bẫy, vào vai A, B, C gì đó để đưa tiền cho những thằng cảnh sát tham lam rõ là không ổn.
Nhớ lại hồi năm 2007, khi còn ở báo Thanh niên, cũng có tham gia một nhóm pv đi viết bài về nạn mãi lộ dọc quốc lộ từ Lào Cai về Hà Nội. Khi đó, tuyến đường này đúng là nỗi kinh hoàng của giới tài xế. Trước đó, ở một hội thảo tại Hà Nội, một hiệp hội vận tải bức xúc lên tiếng phản ánh các dn vận tải kêu khổ vì những toán cảnh sát giao thông quá tham ăn, đòi quá nhiều tiền các xe tải hạng nặng 5-10-15 tấn…chạy hàng xuôi ngược lên Lào Cai: chỗ thì lấy 500 k/lượt, chố thì 2-300 k. Hồi đó, cảnh sát tuyến huyện theo quy định cũng chỉ được “ăn” ở huyện lộ, tỉnh lộ cũng nhảy ra quốc lộ hòng xơi món “làm luật” của cánh lái xe. Cho nên, nghe là để đi “đánh” bọn giặc này, pv trẻ thấy phấn khích lắm. Chúng tôi được bố trí làm vài nhóm để đi theo, ngồi ca bin với các tài xế, lơ xe để ghi hình, chụp ảnh. Những người nhờ lên tiếng viết bài ngây ngô tưởng rằng, báo chí viết bài, đưa tin về các hiện tượng này thì nó sẽ giảm bớt. Nhưng họ đã nhầm, chuyện này tý nói sau.
Quả như lời các doanh nghiệp than vãn, những chuyện chúng tôi chứng kiến, ghi lại hệt như họ đã nói. Dọc cả tuyến đường, chẳng chỗ nào là chỗ không đòi tiền trắng trợn. Thậm chí không đòi thì các lái xe cùng phải tự động dừng xe lại mà đưa, không thế thì cảnh sát sẽ đuổi theo đòi và đòi gửi thêm cả tiền xăng xe chạy đuổi theo. Thú vị nhất là trạm ở Yên Bái, tay sĩ quan CSGT còn chằng thèm nhìn mặt mình, cứ đòi tờ 500 k nguyên, không chấp nhận 5 tờ 100, như một thứ quy định bất thành văn lâu nay. Nói rất to, hình rất gần nên lúc đó ghi rất nét, trở thành tư liệu chính trong các bài về sau.
Về cơ bản chuyến đi thành công nhưng cũng có những điểm kém. Đào Hùng, lúc đó là PV Pháp luật và đời sống (nay đã về làm PR cho ngân hàng SHB) có lúc được giao máy quay, nhưng lóng ngóng làm hỏng hết cả. Có lúc đẩy chú xuống thùng xe để quay từ lỗ hổng trên xe, thằng cha CSGT ở Phú Thọ thấy xe đóng kín mít cứ đòi mở ra bằng được thì thấy Đào Hùng mặt tái xanh tái tử nhưng vẫn cười hề hề bước ra. Cả bọn phải nhanh mồm nói: thằng này nó đau bụng quá, bọn em cho nó ngồi trong thùng xe cho nó dễ chịu. CSGT có vẻ thất vọng, chửi:  Đ.mẹ, chúng mày để nó đấy thì nó chết ra thì làm sao ?. Hắn không có ý nghi ngờ chú Đào Hùng ngồi đó để quay phim nhưng bị phát hiện, sợ quá, tái mét mặt. Nhớ lại cũng buồn cười. Lúc đó mình  đã nghĩ thầm, cái bố này, sao mấy thằng CSGT rẻ rách ấy mà cũng sợ đến thế thì gặp những vụ lớn thì thế nào ?.
Sau đó thì loạt bài đó ở Thanh niên, Lao động và một số báo….cũng gây ầm ĩ một phen. Sở Công an từ Lào Cai đến Hà Nội rúng động. Tất cả các phòng cảnh sát gt, cán bộ, chiến sĩ liên quan phải báo cáo, kiểm điểm. Người ta còn định khởi tố vụ án này và những phóng viên tham gia vụ này cũng có thể bị xem xét, khởi tố vì hành vi đưa hối lộ như Hoàng Khương. Nhưng sau này, chắc là vì lo ngại, chuyên đó có đem ra xử, bung bét ra thì cũng xấu mặt ngành nên phía bộ Công an chỉ chỉ đạo công an các tỉnh liên kiểm điểm, xử lý nội bộ. Phúc tổ. Nhiều anh em pv đi theo đoàn thở phào. Mà hình như cuối cùng, cũng chỉ có chú trung tá CSGT trên Yên Bái, cái chú cứ khăng khăng đòi tờ 500 k xanh lè đó bị cách chức, chuyển công tác chứ còn đa số các CSGT có tham gia trực chiến, được nhắc đến trong các bài cũng không hề hấn gì cả. Doanh nghiệp thì sau đó nghe nói còn bị hành tới bến, các xe nào liên quan chở PV đi tác nghiệp vụ đó cũng bị truy sát mọi nơi: Hải Phòng, Quảng Ninh…nếu CSGT nơi nào thấy biển xe đó thì nhớ xử lý giùm đồng nghiệp. Nên có nghe nói, các chú tài xế, lơ xe chở mình đi cũng đến khổ, có lúc phải bỏ nghề một thời gian. Đấy, cứ bảo báo chí có thể chống tiêu cực nhưng đôi khi, chống mà chẳng đến đầu đến đũa thì  doanh nghiệp cũng lãnh đủ chứ đâu có đơn giản ?.
Giờ nhân vụ Hoàng Khương, nghĩ lại cũng thấy cách làm hồi đó không ổn và nó vẫn kéo dài nhiều năm nay. Tiêu cực là một  chuyện nhưng cách thức chống tiêu cực thế nào là một chuyện khác. Một kinh nghiệm đáng tham khảo là Thanh tra Bộ Công an họ thường bắt các cảnh sát giao thông làm bậy bằng cách đóng giả ăn xin, xe ôm, bán báo…lân la gần các trạm CSGT bị cho là hay ăn tiền để ghi hình, ghi âm..cho chính xác đầy đủ. Đó đúng là cách tốt nhất, vừa có bằng chứng thuyết phục lại không khiến người đấu tranh có thể bị liên lụy một khi vụ việc được đưa ra xét xử. Chỉ đáng tiếc là Thanh tra công an có cách làm tốt nhưng họ ít nguời làm va cũng ít làm thôi. Kê kê. Trước đây cũng thỉnh thoảng thấy thông báo thanh tra ngành công an bắt ông CSGT chỗ này, chỗ kia nhưng giờ thấy hiếm tin đó lắm. Nhưng thực sự là cách mất nhiều thời gian, công sức và hầu như PV từ trước đến nay ở các báo ít áp dụng. Cách phổ biến là ngồi chung xe với tài xế ,  đóng vai lơ xe, tài xế chạy xuống đưa tiền, cày máy ghi âm, ghi hình, ghi lại số seri tiền…Cách khác là đưa máy ghi âm luôn cho tài xế lúc xuống đưa tiền thì ghi luôn.
Vụ HK bị khởi tố không phải là vụ “đánh” mãi lộ nhưng vẫn là theo cách thức đặt bẫy, đưa tiền, ghi âm, chụp ảnh.  Nhiều nguời thì gọi đó là sự dấn thân, nhập cuộc…gì gì đó nhưng dấn thân, nhập cuộc cũng có những cách khác chứ cũng không nên dùng cách “đặt bẫy”, nhất là ở trong một chế độ xã hội nó chưa thừa nhận, chấp nhận cho cách làm ấy và nó có thể khiến anh phải vào vòng lao lý. Ở những nước có quy định nghiêm ngặt bảo vệ người chống tham nhũng, tiêu cực thì với những vụ thế này chắc pv được bảo vệ, mặc dù họ không khuyến khích cách làm này. Ngay ở Việt Nam, mình nhớ là đã từng có một số vụ việc, doanh nghiệp đưa tiền, cài bẫy cho một quan chức, nhân viên nhà nước nào đó rồi tố cáo-công an mật phục, bắt quả tang, doanh nghiệp vô tội vì đã chủ động tố cáo từ trước. Trong trường hợp của Khương, nếu như PV báo cáo đầy đủ nhất là bằng văn bản với toà soạn từ trước sẽ làm việc này để viết bài nộp TS thì việc tranh cãi, bảo vệ cho HK trước toà án sẽ thuận lợi rất nhiều. Nếu có việc nào TS cho là chưa ổn thì bảo đừng làm cách đó, làm cách khác đi mà ông vẫn làm đó mới là lỗi của ông.
Việc không khuyến khích động tác cố ý đưa tiền, gài bẫy cán bộ hư cũng có cái lý nhất định của nó chứ không phải không. Ví dụ như là có những thằng cảnh sát giao thông mới vào nghề, nó cũng chưa thực sự tham ăn, sành sỏi như bọn đã làm lâu năm, nhưng ông là lái xe, ông cứ khăng khăng đưa tiền cho nó rồi ông chở quá tải…thì nó phần do tham tiền, phần do thấy đồng bọn nó quen làm thế rồi thì nó cầm. Dần dần vài bữa thì nó cũng quen đi, không có không chịu được. Cũng giống như giới bác sĩ vậy, có phải ai vào nghề cũng tham lam tiền bạc đâu, cũng có nhiều nguời mới vào nghề cũng sạch sẽ, lý tưởng lắm chứ. Nhưng tiền lương chẳng đủ sống mà ngày ngày, chẳng đòi hỏi gì nhưng người ta cứ ấn tiền, đưa tiền cho mình thì ông có dần dần “mất nết” không ?. Chống tham nhũng đâu chỉ chống với người nhận tiền mà cần chống ở cả ý thức cứ như mặc định trong xã hội lâu nay, gặp thằng nào trong cơ quan công quyền, liên quan đến việc gì đó của mình, muốn nhanh thì cứ đưa tiền cái đã. Thế nên, có thực tế rất buồn cười là ở nhiều cơ sở tư nhân như phòng khám tư nhân, có nhiều người vẫn cứ thói quen đưa tiền cho bác sĩ, y tá mà không biết là, tư nhân thì bn tiền, phí nó gộp vào cái tiền phí khám chữa bệnh cao ngất của họ rồi. Cho nên, ở những vụ như mãi lộ, cướp cạn như thế, việc ông đóng vai làm lơ xe mà tự nhiên ông đưa tới cả 15 chai  cho người ta chẳng hạn rồi bảo là người ta tham quá, đòi tới 15 chai nên ông cũng dễ dàng đưa cho nó cả 15 chai  thì nghe cũng không được thuyết phục lắm nhỉ ?
Bỏ cách này thôi, không lại có thêm HK thứ 2, thứ 3 nữa…. Nói chung là rất hiểm nguy. Được 1 vài bài nghe có vẻ nóng sốt, được độc giả comment khen ngợi, cơ quan  đánh giá cao nhưng đến lúc chẳng may, nó quy cho tội đưa hối lộ, cãi được nó ở tòa khó lắm.  Muốn làm, tìm cách khác, như sửa xe, vá xe, bán báo…gần trạm CSGT hoặc ngổi trên tầng 2-3 các nhà, quán cà phê chĩa tele xuống chụp, quay. Còn ở nơi đồng không, mông quạnh thì kêu lái xe, mấy anh kêu khổ thì mấy anh ghi hình, ghi âm cho rõ giúp tôi, để tôi nghiên cứu, kết hợp với các tài liệu, khảo sát của tôi, tôi đăng. Nói chung không chỉ ở mấy vụ mãi lộ, riêng trong các vụ án có yếu tố hình sự, hối lộ, chạy giấy phép…phải hết sức cẩn thận khi dùng cách thức nhập vai nguời đưa, người chạy…Có nhẽ nên dùng các hình thức gián tiếp hơn chăng ?. Một số bài viết về đề tài chống mãi lộ cũng đã đoạt giải báo chí không phải bằng cách nhập vai mà bằng việc quan sát, quay phim, chụp ảnh từ xa đấy nhỉ ?
Việc xét xử HK sau này thế nào thì khả năng xấu: ông này sẽ bị đi tù vài năm là rất có thể. Nhưng sau vụ án “điểm” này, chắc giới pv sau này, sẽ còn rất ít người chơi bài này.  Về một mặt nào đó thì công an khi quyết định khởi tố một PV vì hay viết bài bằng cách gài bẫy thế này đã đạt được mục đích của họ (mục đích gì tự hiểu nha).
Nhưng có điều, với vụ HK, mình cũng thấy lạ: Báo Tuổi trẻ sao hăng hái, nhanh chóng hợp tác với cơ quan chức năng để họ khởi tố phóng viên của mình đến thế mà chẳng có dòng nào trên báo để nói cho bạn đọc, cho đồng nghiệp hiểu ?. Nếu Pv có sai thì sai ở đâu ? Sai như vậy liên quan đến ông nào trong tòa soạn, trong ban biên tập ? Bởi vì, HK viết về chống tiêu cực trong giới CSGT đâu chỉ một lần, hình như có vài chục bài , bài nào cũng nhiều kỳ, cách tác nghiệp hầu như là như thế: cài bẫy, ghi âm…Thế thì ông ts, các ông trong ban biên tập chẳng đọc mãi, biết hết sao không ngăn cấm: bảo ông làm thế không được, ông xem làm cách khác đi. Trong bài viết của HK ghi rõ là tôi làm thế này, tôi làm thế kia…thậm chí là đã có đề cương bài vở từ trước. Sau, ông duyệt bài nó, ô thấy cách làm không ổn mà ông vẫn đăng bài, vẫn thưởng nhuận bút…thế mà nay PV bị khởi tố, vào lao tù mà ông chẳng sao cả, vẫn rung đùi ngồi đấy, đi ăn nhậu đều…thì bị đồng nghiệp các báo nó chửi là phủi tay với phóng viên thì cũng chẳng oan lắm nhỉ ?.

Thứ Tư, ngày 04 tháng 1 năm 2012

Khi Bộ trưởng “lục túi” người dân

Tháng 11-2011, giữa lúc QH đang bàn thảo chủ trương cắt giảm đầu tư công, Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải Đinh La Thăng, rất hồn nhiên, đề nghị QH bố trí khoản ngân sách 40.000 tỷ đồng, thu vượt từ dầu thô, cho các công trình trọng yếu của ngành giao thông. Lý giải nguyên nhân, Bộ trưởng Thăng, cũng rất hồn nhiên- “tiết lộ”: Hiện Bộ GT-VT không còn tiền để đầu tư hạ tầng.

QH tất nhiên từ chối.

Chỉ hơn 1 tháng sau, vào ngày gần như cuối cùng của năm, Bộ trưởng Thăng ký đề xuất thu phí lưu hành phương tiện giao thông cá nhân ở Việt Nam và phí ô tô đi vào trung tâm thành phố giờ cao điểm. Lần này, lý do không phải vì ngành GTVT “không còn tiền”, mà được thay thế bằng một lý do có vẻ cao cả và cấp bách hơn “chống ùn tắc giao thông”.

Lý do thật sự thế nào, có lẽ chỉ Bộ trưởng Thăng biết. Mà thực ra, Bộ GTVT cũng chẳng đủ lịch sự để phải “tế nhị”. Ngày 2-1, trả lời tờ NLD, người phát ngôn Bộ GTVT thật thà: “Cách đây không lâu, Bộ GTVT đã trình Chính phủ xem xét, phê duyệt Đề án Quỹ Bảo trì đường bộ, trong đó cũng đã tính tới phương án thu phí đối với xe máy, ô tô nhằm sửa chữa, duy tu đường sá. Muốn có thêm một khoản tiền để làm mới hạ tầng giao thông thì cần thiết phải có thêm khoản thu, trong đó có việc thu phí lưu hành phương tiện xe cá nhân”.

Tính chất “gánh nặng” đổ từ trách nhiệm nhà nước lên vai người dân thực ra đã được nói tới từ năm 2008 khi TP HCM đề xuất tăng thu lệ phí và thu phí hằng năm đối với xe môtô, gắn máy. “Xe gắn máy hiện vẫn là phương tiện đi lại, sinh sống, làm ăn của người dân có thu nhập thấp. Do vậy, nếu buộc người dân đóng phí cao thì do nhu cầu cuộc sống, người dân vẫn phải sử dụng xe gắn máy. Chứ đi bằng phương tiện nào trong khi giao thông công cộng không đáp ứng nhu cầu của họ?”- Ông Lê Hiếu Đằng, khi đó đương chức Phó Chủ tịch MTTQ TP HCM nói. Ông Đằng cho rằng bản chất của câu chuyện tăng phí và thu phí phương tiện là “Đẩy khó khăn cho người dân”; là “Làm gánh nặng tài chính của mỗi gia đình càng thêm nặng nề”.

Năm 2008 TP HCM chưa có tàu điện ngầm. Xe bus đô thị gắn liền với sự bất tiện, mất thời gian. Đến giờ, tàu điện ngầm vẫn nằm đâu đó ở thì tương lai. Còn xe bus, dù khuyến khích cán bộ ngành GTVT đi xe bus nhưng cũng chính Bộ trưởng Bộ GTVT Đinh La Thăng, người từng “thí điểm đi xe bus”- cũng thừa nhận rằng: “Với tình hình chất lượng xe buýt như hiện nay thì đến tôi còn chẳng thể đi nổi…”

Đối với người dân, bao gồm cả ở TP và nông thôn, chiếc xe gắn máy giờ đã trở thành đôi chân, thành chiếc “cần câu cơm”.

Có lẽ là ngay cả Bộ trưởng Đinh La Thăng, người vừa ký đề xuất thu phí lưu hành đối với tất cả các loại “chân”, thu phí giờ cao điểm đối với 11 triệu “cần câu cơm” ở 5 TP lớn, chắc chắn cũng sẽ “cắn bút” để trả lời rằng nếu người dân không đi bằng xe gắn máy thì họ đi bằng gì.

Có một người đã nói đúng bản chất vấn đề. TS Khuất Việt Hùng Trưởng Bộ môn Quy hoạch và Quản lý GTVT (ĐH GTVT Hà Nội) nói rất thẳng thắn: “Việc thu phí lưu hành xe chỉ làm tăng ngân sách chứ không tác động đến hành vi sử dụng xe máy của người dân, không làm giảm số lượng người sử dụng xe máy và vì vậy không làm giảm ùn tắc giao thông. Khi người ta sở hữu xe máy và bị đóng phí lưu hành thì đương nhiên họ sẽ sử dụng xe máy vì đằng nào cũng đã đóng phí rồi”.

Cần phải nói thêm là không phải vì đánh phí cao mà người dân có thể đi bộ.

Câu hỏi đặt ra, vì thế, không phải mức đóng là cao hay thấp, mà phải là việc buộc người dân phải đóng tiền vì Bộ GTVT “không còn tiền”, thậm chí là để “giảm ùn tắc” là đúng hay sai, là hợp lý hay không hợp lý, nhất là khi việc thu phí chỉ có tác dụng làm tăng mấy chục ngàn tỷ vào “ngân khố” giao thông chứ gần như sẽ không có tác dụng làm giảm ùn tắc.

Có người nói bằng việc ban hành một văn bản nhạy cảm như vậy vào ngày cuối cùng của năm, dịp mà hầu hết các cơ quan truyền thông nghỉ tết dương lịch, và dưới danh nghĩa “Cách mạng chống ùn tắc”, Bộ trưởng Thăng đã khôn ngoan hơn rất nhiều so với hôm ông “xin tiền trước QH”.

Nhưng khôn ngoan để làm gì khi bản chất của câu chuyện là ông đã “lục túi” người dân dưới danh nghĩa giảm ùn tắc giao thông, đã đẩy áp lực trách nhiệm của một Bộ trưởng lên vai người dân.

Đào Tuấn
Theo Đào Tuấn blog

Khi Thủ tướng thừa nhận có “nhóm lợi ích”

Một trong những điểm nổi bật trong thông điệp đầu năm của Thủ tướng là phân tích rõ các đặc trưng cơ bản của thể chế kinh tế thị trường mà ở đó ông chính thức thừa nhận về “nhóm lợi ích”.

Theo Thủ tướng, thể chế kinh tế thị trường sẽ hình thành cấu trúc đa sở hữu và từ đó dẫn đến sự hình thành các “nhóm lợi ích”. Người đứng đầu khối hành pháp xác nhận trong bài viết của mình: “Về khách quan, các “nhóm lợi ích” này có thể tác động đến quá trình ra quyết định”.

Có lẽ sau khi Hội nghị Trung ương 3 kết thúc, đây là lần thứ hai cụm từ “nhóm lợi ích” được nhắc tới bởi cấp cao nhất, dù thực tế người dân, các chuyên gia hay các tổ chức xã hội đã cảm nhận thấy “nó” một cách rõ ràng, không chỉ trong từng đề án (sử dụng tài nguyên hay ưu đãi chính sách) cụ thể, mà ở cả những quyết định quan trọng. Đặc biệt, khi nguồn lực và các tài nguyên (như nhân công giá rẻ, đất đai, khoáng sản, thương quyền kinh doanh…) ngày càng trở nên hạn hẹp, các “nhóm lợi ích” gần như công khai tác động vào các khâu (ảnh hưởng và ra quyết định) nhằm thu lợi cho mình. Ngay tại Quốc hội, nhiều đại biểu của dân đã thẳng thắn nêu tên các đề án cụ thể và cũng không phải ngẫu nhiên mà Quốc hội đã thẳng thừng bác một số đề án rất lớn được đệ trình từ các bộ, ngành…

Nhưng không phải đề án nào cũng đưa ra Quốc hội và được mổ xẻ công khai. Trong thực tế người ta có nhiều cách để “né” Quốc hội, “né” sự công khai bằng cách chia nhỏ dự án hoặc đội lốt “mục tiêu chính trị-xã hội”.

Vì thế, một khi Thủ tướng đã viết nên những dòng này: “…Thực hiện công khai minh bạch và đề cao trách nhiệm giải trình, tạo điều kiện cho người dân giám sát các quyết định của các cơ quan quản lý là biện pháp cơ bản để ngăn ngừa tham nhũng và sự tác động của các “nhóm lợi ích” vào quá trình ra quyết định, bảo đảm cho các quyết định theo chuẩn “giá trị chung”, vì lợi ích của đất nước”, thì đủ hiểu ông đã nắm rõ nguyên nhân và giải pháp để xử lý.

Đáng nói là trong các giải pháp được nhắc tới, không phải cơ quan nào, cấp nào cũng đồng thuận với Thủ tướng khi mà việc cố tình không công khai, không minh bạch vẫn xảy ra. Do đó, dư luận sẽ rất đồng thuận khi Thủ tướng nhấn mạnh “phải bảo đảm quyền của người dân trong tiếp cận thông tin và phản biện xã hội”, mà ông với tư cách đứng đầu Chính phủ cam kết “sẽ nghiên cứu hoàn thiện các quy định về công khai thông tin và quyền tiếp cận thông tin, đồng thời tăng cường đối thoại chính sách, các đề án phát triển giữa các cơ quan quản lý Nhà nước với các chuyên gia độc lập và người dân, không chỉ ở công đoạn “hậu kiểm” như đang làm hiện nay mà quan trọng hơn là ở công đoạn “tiền kiểm”, trước khi các quyết định được ban hành”.

Nếu điều đó sớm được thực thi, dân sẽ chẳng ngại gì “nhóm lợi ích”.

Theo Bút Lông site

Các blogger nói gì về Hoàng Khương?

Tôi nghĩ, điều mà gia đình anh cần không chỉ là việc được Tuổi Trẻ thuê giùm luật sư mà còn đứng bên cạnh anh như một cơ quan ngôn luận.”
Những cây viết trong thế giới ảo đã có nhiều bình luận trái ngược nhau về vụ nhà báo có tiếng Hoàng Khương bị bắt trong ngày 2/1/2012 vì cáo buộc “đưa hối lộ”.
Ông Hoàng Khương đã viết nhiều bài về hiện tượng tham nhũng và tiêu cực trong ngành công an
Nhà báo này trước đó thừa nhận có sai sót nghiệp vụ nhưng khẳng định anh đang trong quá trình “tác nghiệp” và vụ việc đã được đưa lên báo Tuổi Trẻ.

Trong diễn biến mới nhất, em vợ của ông Hoàng Khương, Nguyễn Đức Đông Anh, cũng đã bị bắt hôm 3/1/2012 vì cùng cáo buộc “đưa hối lộ”.

Công an cáo buộc ông Anh đã đưa 15 triệu đồng cho anh vợ để chuyển cho một người môi giới hối lộ công an nhằm lấy giúp xe của người bạn tham gia đua xe.

Báo chí trong nước nói bạn của ông Anh nói với cơ quan điều tra rằng có nhờ lấy xe ra nhưng chưa đưa tiền trong khi ông Anh nói ông ứng trước số tiền cho bạn và sẽ lấy lại khi công an trao trả xe.

Bình luận về vụ này, nhà báo Hồ Thu Hồng viết trên blog:

“Thời buổi này mà vác tiền túi ra cho hoạt động tác nghiệp, có lẽ Hoàng Khương là hiệp sĩ sót lại cuối cùng của làng báo.

“Nhưng Khương làm sai phương pháp và sai chỗ, vung rìu ngay trước mắt thợ cả.”

Bà Hồng cũng nói “không phải tất cả cảnh sát giao thông đều ra ngoài đường chặn xe làm tiền trắng trợn như mấy vụ ở miền Trung vừa rồi” và bình thêm về đồng nghiệp Hoàng Khương:

“Thời buổi này mà còn yêu nghề đến sống chết như Khương, hẳn nhiên sẽ xao lãng tình yêu với đứa con mới 7 tháng trong bụng mẹ, xao lãng tình thương với bà mẹ liệt giường ở quê.”

Nhưng blogger này cũng nói chính quyền không nên “đánh đồng những sơ xuất của hành động nghĩa hiệp với dã tâm của những kẻ bất lương”.

Blogger Huy Đức hôm 3/1 nói “Hoàng Khương bị bắt trong hoàn cảnh mà vợ anh đang có bầu tháng thư 5 và một đứa con nhỏ của anh bị bệnh bẩm sinh” và tiếp:

“Tôi nghĩ, điều mà gia đình anh cần không chỉ là việc được Tuổi Trẻ thuê giùm luật sư mà còn đứng bên cạnh anh như một cơ quan ngôn luận.

“Cái câu mà Hoàng Khương viết trong tường trình – “Tôi cam đoan những biện pháp nghiệp vụ và tình huống cấp bách buộc phải xử lý nêu trên chỉ nhằm mục đích hoạt động nghiệp vụ báo chí, thu thập thông tin, chứng cứ chứ không hề có động cơ vụ lợi nào khác” – cho đến nay vẫn không thấy xuất hiện trên Tuổi Trẻ.”

Mặc dù nói rằng các nhà báo không nên “sử dụng gài bẫy như một công cụ”, Blogger Huy Đức nói “nếu gài bẫy để lật mặt hành vi tham nhũng của những kẻ có chức, có quyền, thì cho dù không khuyến khích cũng không nên coi đó là tội phạm.

Ông Huy Đức viết: “Điều 8, Bộ Luật Hình sự quy định: “Những hành vi có dấu hiệu của tội phạm, nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể, thì không phải là tội phạm.

“Hành vi của Hoàng Khương chỉ nguy hiểm cho những kẻ tham nhũng chứ không hề nguy hiểm cho xã hội.”

“Tạm giam”

Trong khi đó blogger Mẹ Nấm trích đăng bài của Cô Gái Đồ Long trên Facebook nói Thiếu tướng Phan Anh Minh – Phó Giám đốc Công an thành phố Hồ Chí Minh đã tuyên bố trong một cuộc họp giao ban báo chí hồi tuần trước rằng “sẽ khởi tố Hoàng Khương.”

Cô Gái Đồ Long dẫn lời nhà báo Hoàng Khương nói: “Làm điều tra chống tiêu cực; lại là tiêu cực trong ngành công an mà không bị các chú công an nay mời, mai dọa mới lạ. Viết làng nhàng không thấy chú nào hỏi thăm sức khỏe thì mới nhục.”

Cây viết này cũng nói thêm: “Khi Hoàng Khương xảy ra chuyện, gọi cho một bạn Tuổi Trẻ hỏi thăm, bạn ấy cười khà khà sau đó phán một câu xanh rờn: “Yên tâm đi, báo này cứ vài năm là có người ngồi tù”.

Blogger Đào Tuấn nhắc lại phản ứng dữ dội của Tuổi Trẻ khi nhà báo Nguyễn Văn Hải của tờ này và Nguyễn Việt Chiến của báo Thanh Niên bị khởi tố và bắt giam hôm 12/5/2008 và so sánh với “bản tin 619 chữ, tính cả tên tác giả” của Tuổi Trẻ về chuyện nhà báo Hoàng Khương bị bắt.

Nhà báo Đào Tuấn bình luận: “Tuổi trẻ giờ “khác quan” đến nỗi đưa tin PV của mình bị bắt mà tưởng đó là câu chuyện xảy ra ở Campuchia.

“Tuổi trẻ giờ “dấu quan điểm” giỏi đến mức không ai, không ai có thể biết quan điểm của họ.”

Blog Quê Choa trích đăng bài của một nhà báo với tít “Tôi đã từng có thể bị bắt như Hoàng Khương”.

Nhà báo này nói về cuộc điều tra của một số nhà báo về tình trạng “mãi lộ, cướp đường” của công an mà trong đó các nhà báo cũng đã đưa tiền hối lộ, cho dù chỉ ở mức cao nhất là 500.000 đồng cho cảnh sát hồi năm 2006.

Cựu nhà báo này nói khi đó vụ việc cũng có nguy cơ bị khởi tố nhưng nói “chắc vì lo ngại, chuyện đó có đem ra xử, bung bét ra thì cũng xấu mặt ngành nên bộ Công an chỉ chỉ đạo cong an các tỉnh liên [quan] kiểm điểm, xử lý nội bộ”.

Bản thân nhà báo Hoàng Khương đã viết hàng loạt các bài viết chống tham nhũng, tiêu cực với nhiều bài nhận được hàng trăm phản hồi từ độc giả.

Khi google tên Hoàng Khương, bài viết Nhức nhối nạn mãi lộ: Ghê hơn cướp cạn với 200 bình luận đứng đầu danh sách tìm kiếm vào cuối ngày 3/1/2012.

Cũng trong ngày này, một đồng nghiệp khác của ông Hoàng Khương, nhà báo Nguyễn Thông, viết trên blog: “Hoàng Khương chỉ bị bắt tạm giam. Ở cái xứ này, việc bắt tạm giam xảy ra như cơm bữa… Chỉ mong cơ quan pháp luật sớm làm rõ trắng đen, khởi tố truy tố kết án tuyên phạt đúng quy định pháp luật, chớ tạm giam vô hạn định khiến dân chúng hoang mang, chả biết đâu mà lần.

“Kiểu tạm giam như với các ông Trần Dần, Vũ Thư Hiên trước kia, hay bà Bùi Hằng vừa rồi khiến dư luận bức xúc lắm lắm. Mong sao nhà báo Hoàng Khương không rơi vào cảnh ngộ ấy.”

Nguồn: BBC

Thứ Ba, ngày 03 tháng 1 năm 2012

Án Lệ Hoàng Khương

Sự kiện Hoàng Khương bị bắt, chiều 2-1-2012, rồi sẽ trở thành một trong những trường hợp điển cứu liên quan đến đạo lý và pháp lý trong nghề báo. Từ một hành vi cụ thể – thông qua hai người môi giới, Hoàng Khương đưa 15 triệu cho thượng úy Huỳnh Minh Đức để lấy chiếc xe mô tô bị công an tạm giữ vì “đua xe trái phép” – có hai khả năng xảy ra: Hoàng Khương đưa hối lộ rồi “lợi dụng cương vị của mình để viết bài”; Hoàng Khương đã gài bẫy để làm lộ ra đường dây hối lộ.

Báo chí ngày 3-1-2012 lấy thông tin từ cơ quan điều tra đã dẫn dắt dư luận hiểu theo hướng thứ nhất. Nội vụ quả là cũng có không ít yếu tố bất lợi cho anh. Trần Minh Hòa, người có xe mô tô bị tạm giữ vì đua xe trái phép là bạn của Nguyễn Đức Đông Anh, theo công an, “cũng là đối tượng đua xe” và là em vợ của Hoàng Khương. Hòa nhờ Đông Anh lấy xe, Đông Anh đồng ý và về nhờ Hoàng Khương lo dùm. Đầu tháng 6-2011, Hoàng Khương đã nhờ Tôn Thất Hòa lo giùm nhưng không được. Tháng 7-2011, khi viết hai bài báo “Xử lý vi phạm giao thông: Trăm sự nhờ cò” và “Có móc ngoặc”, Hoàng Khương gặp lại Tôn Thất Hòa.

Sáng thứ Bảy ngày 25-6-2011, sau khi chi “3 chai” cho Thượng úy Huỳnh Minh Đức giúp một chủ xe đầu kéo lấy xe ra sớm và không bị giam bằng lái xe, khoảng 12 giờ trưa, Tôn Thất Hòa kêu Huỳnh Minh Đức ra quán “Vườn xưa”, uống bia và nhờ Đức lấy giúp chiếc xe Trần Minh Hòa. Hòa điện kêu Hoàng Khương lên. Ngay tại bàn nhậu, Hoàng Khương đưa biên bản cho Đức đọc, đưa gói tiền cho Tôn Thất Hòa, Hòa mở đếm thấy đủ 15 triệu, đưa hết cho Huỳnh Minh Đức. Một tuần sau đó, theo công an: “Vì Đức chỉ mới giao xe chứ không trả Giấy đăng ký xe nên Tôn Thất Hòa đã nhiều lần gọi điện thoại cho Huỳnh Minh Đức đe dọa nếu không trả giấy đăng ký xe thì Phóng viên Hoàng Khương sẽ viết báo tiếp, còn trả giấy đăng ký xe thì Hoàng Khương sẽ chỉ viết một bài đầu”. Công An cho rằng Hoàng Khương và Tôn Thất Hòa đưa tiền với mục đích lấy xe, nhưng khi Huỳnh Minh Đức không trả lại giấy tờ thì Hoàng Khương đã lợi dụng cương vị của mình để viết bài, đăng báo.

Nếu như sự việc đúng như kết luận này thì Hoàng Khương không chỉ vi phạm pháp luật mà còn vi phạm về đạo đức. Vấn đề là tại sao một phóng viên nội chính “khét tiếng” như Hoàng Khương không chọn cách nhẹ nhàng hơn, nhờ vả. Các phóng viên nội chính biết rõ, chuyện lấy một chiếc mô tô bị tạm giữ không phải là chuyện quá khó với Hoàng Khương.

Theo Hoàng Khương tường trình thì sự can dự một cách chủ động vào sự kiện trên đây của anh là nằm trong quy trình tác nghiệp để viết hai bài: “Đồng tiền xóa sạch hồ sơ” và “Giải cứu xe đua trái phép”. Trước đó, Hoàng Khương đã viết một loạt bài đăng trong tuyến bài “ngăn chặn hiểm họa tai nạn giao thông” do Tòa soạn triển khai từ tháng 5-2011. Hoàng Khương nói, anh đã mượn biên bản giữ xe mô tô của Hòa để photo từ trước khi gặp Tôn Thất Hòa. Ngày 24-6-2011, khi thu thập tư liệu về vụ tai nạn giao thông xảy ra đêm 23-6-2011 tại giao lộ Đinh Tiên Hoàng – Bạch Đằng, Hoàng Khương đã nhờ ông Tôn Thất Hòa liên lạc với ông Tuấn, chủ xe gây tai nạn dò hỏi thông tin. Khi biết thượng úy Huỳnh Minh Đức hẹn xử lý vụ tai nạn ở quán cà phê, Hoàng Khương xin đi theo.

Diễn tiến sau đó, theo tường trình của Hoàng Khương, cho thấy, anh đến để tác nghiệp chứ không phải để đưa hối lộ: Khương đưa máy ghi âm cho ông Tôn Thất Hòa nhờ ghi lại cuộc nói chuyện rồi ngồi ở bàn riêng để quan sát. Máy ghi âm của Khương ghi được tiếng thượng úy Đức ra giá và lấy của ông Tuấn 3 triệu đồng để lấy xe đầu kéo vừa gây tai nạn ra sớm; tiếng ông Đức chủ động gợi ý để ông dắt xe chở hàng quá tải qua chốt CSGT; tiếng ông Tôn Thất Hòa nhờ xử lý vụ xe mô tô của Trần Minh Hòa; tiếng Đức đồng ý và ra giá “10 chai” rồi họ hẹn nhau ra quán ăn trên đường D5.

Ở quán ăn “Vườn xưa”, tường trình của Hoàng Khương khác với thông tin mà báo chí nhận được từ công an: Anh đưa máy ghi âm cho ông Tôn Thất Hòa và ngồi đợi bên ngoài, khi ông Đức chạy xe máy tới, anh còn chụp mấy tấm hình làm tư liệu rồi ngồi trên xe chờ. Khoảng 20 phút sau, ông Hòa chạy ra kêu Hoàng Khương đưa tiền và giấy tờ lên. Do không liên lạc được với Trần Minh Hòa, theo Hoàng Khương, anh đã gọi người xe ôm quen về nhà em vợ là Nguyễn Đức Đông Anh để Đông Anh qua nhà Hòa lấy biên bản và tiền nộp phạt. Khi người xe ôm mang tiền, biên bản ra, Hoàng Khương gọi ông Tôn Thất Hòa ra lấy. Nhưng sau đó, ông Hòa ra gọi Khương vào. Đây là tình tiết đặt anh vào tình huống từ một người quan sát ở bên ngoài trở thành người ngồi chung bàn. Trước mặt Hoàng Khương, Thượng úy Đức mở biên bản ra đọc và nhẩm tính các mức phạt rồi nói giá tiền, tiếp đó, ông Hòa đếm tiền cho tới con số “mười lăm chai”. Khương dùng điện thoại chụp được cảnh ông Đức nhận tiền từ tay ông Hòa. Sau khi Trần Minh Hòa nhận xe. Khương còn tiếp tục tác nghiệp bằng cách phỏng vấn lãnh đạo Đội Cảnh sát Giao thông Bình Thạnh trước khi viết bài “giải cứu xe đua trái phép”.

Chắc chắn là còn những thông tin mà chúng ta chưa được biết, kể cả những đồn đoán về nhân thân của anh, nhưng trên cơ sở những gì có thể làm sáng tỏ, khả năng Hoàng Khương gài bẫy để có chất liệu cho các bài viết là đáng tin cậy hơn giả thiết anh viết bài sau khi mục đích hối lộ không đạt được. Hoàng Khương thừa biết, một khi những bằng chứng ấy được ém lại chúng có giá trị “trao đổi” cao gấp trăm lần khi công khai.

Vụ Hoàng Khương không chỉ liên quan đến uy tín của tờ Tuổi Trẻ, sinh mệnh pháp lý của Hoàng Khương và những người đã cộng tác với anh để có loạt bài “ngăn chặn hiểm họa tai nạn giao thông” mà còn có thể tạo ra “án lệ”. Sự lên tiếng của Tuổi Trẻ không chỉ bảo vệ một con người mà còn bày tỏ thái độ trước một “thủ pháp nghiệp vụ” đang được tranh cãi trong nghề báo.

Luật pháp cũng như thái độ xã hội ở ngay cả các nước có nền báo chí tự do cũng nhìn nhận hành vi gài bẫy khá khắt khe. Nhưng, hơn một thập niên trước đây, báo chí Mỹ, nơi coi “gài bẫy” là bất hợp pháp, cũng đã bắt đầu thay đổi cách nhìn nhận của mình. Bên cạnh “trường phái cổ điển”, cương quyết chỉ đứng ngoài sự kiện quan sát, tường trình, đã xuất hiện trường phái nhập cuộc. Ở Anh, việc gài bẫy được chấp nhận nếu nó giúp phanh phui sự thật về các chính khách và những người có ảnh hưởng đối với công chúng. Nếu Hoàng Khương đã gài bẫy thì hành vi của anh không phải là hối lộ mà là để làm lộ ra một đường dây hối lộ. Trên thực tế, trước khi nhận 15 triệu của Hoàng Khương, Thượng úy Đức đã nhận 3 triệu của ông Tuấn, chủ xe đầu kéo vừa gây tai nạn.

Luật pháp Việt Nam cấm các cơ quan tố tụng gài bẫy khi làm án. Nhưng, bóng dáng “Hoàng Khương” đã từng thấp thoáng trong vụ Phương Vicarrent hồi 2003 và vụ Nguyễn Hà Phan mới đây. Các phóng viên nội chính hiểu, tại sao các vụ án bắt mại dâm thường chỉ có hình các cô bán dâm mà không có hình khách mua dâm. Không thể chấp nhận nếu nhà báo gài bẫy các thường dân. Nhưng, nếu gài bẫy để lật mặt hành vi tham nhũng của những kẻ có chức, có quyền, thì cho dù không khuyến khích cũng không nên coi đó là tội phạm. Điều 8, Bộ Luật Hình sự quy định: “Những hành vi tuy có dấu hiệu của tội phạm, nhưng tính chất nguy hiểm cho xã hội không đáng kể, thì không phải là tội phạm”.

Hành vi của Hoàng Khương chỉ nguy hiểm cho những kẻ tham nhũng chứ không hề nguy hiểm cho xã hội. Có thể, sau khi bắt Hoàng Khương trên báo chí chỉ còn tin cảnh sát giao thông trả lại tiền hối lộ chứ không còn “ăn” hối lộ. Nhưng, không phải những thông tin như thế sẽ làm cho xã hội tốt đẹp hơn, bởi điều mà người dân cần là tham nhũng không còn chứ không phải là những nhà báo chống tham nhũng không còn nỗ lực để khui ra tham nhũng.

Nhưng, cho dù không có rủi ro pháp lý, thì việc sử dụng gài bẫy như một công cụ của nhà báo cũng là điều không nên làm. Bản thân hành vi gài bẫy đã chứa đựng những rủi ro về đạo đức. Sáng nay, 3-1-2012, Nguyễn Đức Đông Anh em vợ của Hoàng Khương đã bị khởi tố bắt giam. Trước đó, chỉ vì nhiệt tình giúp Hoàng Khương có những bằng chứng như hình ảnh, băng ghi âm để khui ra cả một đường dây, Tôn Thất Hòa cũng đã bị bắt vì trở thành người trung gian hối lộ. Thật khó giải thích khi những bài báo như vậy không được Ban biên tập Tuổi Trẻ bàn bạc và giám sát quy trình. Thật khó để giải thích nếu như hệ thống kiểm soát nội bộ của Tuổi Trẻ không còn khả năng nhận ra để ngăn chặn những sai sót nghiệp vụ nếu hành vi gài bẫy là do Hoàng Khương là “tự phát”.

Hôm qua, ngày 2-1-2012, Tuổi Trẻ đưa tin về sự kiện Hoàng Khương bị bắt sau các đồng nghiệp hàng tiếng đồng hồ. Sau cuộc họp giao ban báo chí hôm 23-12-2011, báo giới đã cảm thấy công an sẽ bắt Hoàng Khương. Bản tin của Tuổi Trẻ không cho thấy tờ báo có sự chuẩn bị để phó với một “khủng hoảng” mà mình biết trước. Tất nhiên, có nhiều thông tin cả Ban biên tập Tuổi Trẻ và bạn đọc cũng cần phải đợi kết luật điều tra. Nhưng, không nên phó thác sinh mệnh một người đã viết hơn 50 bài về tiêu cực của công an cho công an định đoạt.

Hoàng Khương bị bắt trong hoàn cảnh mà vợ anh đang có bầu ở tháng thứ 5 và một đứa con nhỏ của anh bị bệnh bẩm sinh. Tôi nghĩ, điều mà gia đình anh cần không chỉ là việc được Tuổi Trẻ thuê giùm luật sư mà còn đứng bên cạnh anh như một cơ quan ngôn luận. Cái câu mà Hoàng Khương viết trong tường trình – “Tôi cam đoan những biện pháp nghiệp vụ và tình huống cấp bách buộc phải xử lý nêu trên chỉ nhằm mục đích hoạt động nghiệp vụ báo chí, thu thập thông tin, chứng cứ chứ không hề có động cơ vụ lợi nào khác” – cho đến nay vẫn không thấy xuất hiện trên Tuổi Trẻ. Trong đời làm báo hơn 20 năm của mình, nhiều lần ngồi ở tòa nhìn vào mắt các bị cáo, tôi biết điều họ lo sợ không chỉ là những năm tù đang rình rập mình mà còn là những tiếng kêu của họ không có ai nghe thấy. Ngay cả khi Hoàng Khương có những sai lầm thì, tại thời điểm này, Tuổi Trẻ cũng không nên để anh đơn độc.

Huy Đức
Theo Quê Choa blog